Denizli'de üreticiler tüccar fiyatlarına tepki gösteriyor
Denizli'de sofralık ve sirkelik üzüm hasadı sürerken üreticiler, artan girdi maliyetleri ve piyasa fiyatlarının geçen yılın altında kalmasına karşı tepkili. Özellikle kuru üzüm fiyatlarının geçen yılki 100 TL bandından bu yıl 80 TL'ye gerilemesi, üreticilerin maliyetlerini karşılamaktan çok uzak olduğunu gösteriyor.
Maliyet baskısı ve üreticinin gündemi:
Çiftçiler mazot, gübre, ilaç ve işçilik giderlerindeki artışın üretimi sürdürülemez hale getirdiğini vurguluyor. Birçok üretici, geçen yıl mazotun litre fiyatının 45-50 TL civarında olduğunu, bugün ise mazotun 85 TL seviyelerine çıktığını söylüyor. Bu tablo üreticilerin algısını özetliyor: geçen yıl bir kilo üzümle yaklaşık iki litre mazot alınırken, bugün aynı tutarla bir litre mazot dahi alınamıyor.
Buldan ilçesi Doğanköy'den üretici Tacettin Taşdöğen, piyasada sofralık üzüm fiyatlarının 15-20 TL bandında konuşulduğunu, sumalık üzümün ise 8 TL'ye kadar düştüğünü belirterek, "Bir yıl boyunca emek veriyoruz, hasat zamanı geldiğinde ise emeğimizin karşılığını alamıyoruz" dedi. Taşdöğen, üreticilerin maliyetlerinin altında satış yapmak zorunda kaldığını ve kurutmaya yönelmek zorunda kaldıklarını ifade etti.
Piyasa dengesizliği ve alım mekanizması talepleri:
Üreticiler alım politikalarındaki belirsizliği ve piyasadaki dengesizlikleri öne çıkarıyor. Buldan Doğanköy Muhtarı Ahmet Boylukar, mahalle olarak TMO'ya 60 dönümlük bir alan tahsis ettiklerini, ancak Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) alımlarının başlamasını beklediklerini söyledi. Boylukar, Tariş'in açıkladığı 80 lira avans fiyatını yetersiz bulduklarını ve ideal başlangıç fiyatının 140 TL, nihai fiyatın da 150-160 TL civarında olması gerektiğini belirtti.
Buldan Bölmekaya Muhtarı Ünal Kırmızıoğlu, Tariş'e ortak olmayan binlerce üreticinin ürününü pazara ulaştıramadığını ifade etti. Kırmızıoğlu, sofralık olarak değerlendirilmek istenen ürünün yeterince alıcı bulamadığı için kurutmaya yöneldiklerini, fakat kurutulan üzümün bile satılıp satılmayacağından emin olunamadığını dile getirdi.
Buldan Ziraat Odası Başkanı Muammer Al ise bölgede bu yıl doğal afet olmaması sayesinde mahsulün bol olduğunu, ancak fiyatların düşmesiyle umudun yok olduğunu vurguladı. Al, sirkelik üzüm fiyatlarının geçen yıl 15 TL iken bu yıl 8 TL'ye kadar gerilediğini, sezon içinde fiyatların 11'den 10 ve şimdi 8 liraya düştüğünü belirtti. Üreticilerin bir bağdaki ürünün tümünü değil, tüccarın beğendiği kısmını kestirmeye zorlandığını, bunun hem israf hem de üreticinin emeğinin değersizleştirilmesi anlamına geldiğini söyledi.
Üreticiler, piyasadaki fiyat oluşumunun üreticiyi korumadığını, ürünün tarlada kalmaması için mecburen düşük fiyatlara satış yapmak zorunda bırakıktan sonra bağların sökülmesi ve üretimden vazgeçme riskinin arttığını ifade ediyor. Bu kaygıların ortak noktası, sürdürülebilir bir alım mekanizmi ve adil fiyat beklentisi.
Yerel yetkililer ve muhtarlar, TMO'nun gecikmeden alımlara başlamasını ve Tariş ortaklığı olmayan üreticilerin de güvenceli satış yapabileceği bir düzen kurulmasını talep ediyor. Üreticiler, sadece bugünkü fiyatı değil, gelecek sezona dair öngörülebilirlik ve emeğinin karşılığını alacağı bir pazar istediklerini yineliyorlar.
Son olarak üreticilerin ortak çağrısı, piyasa fiyatları üretimi ve üreticinin geçimini tehdit ederken Toprak Mahsulleri Ofisi'nin acil müdahalesi ve alım planlarının açıklanması yönünde yoğunlaşıyor; aksi takdirde bölgedeki üzüm üretimi ve bağ varlığı açısından belirsizlik derinleşecek.
DENİZLİ’DE SOFRALIK, ŞARAPLIK VE SİRKELİK ÜZÜM ÜRETİCİLERİ, ARTAN GİRDİ MALİYETLERİNE KARŞI ÜRÜNLERİNİ DEĞERİNDE SATAMAMAKTAN ŞİKÂYETÇİ. GEÇEN YIL KURU ÜZÜMDE 100 TL’LERİ GÖREN FİYATLARIN BU YIL 80 TL SEVİYESİNDE AÇIKLANMASI ÜRETİCİNİN TEPKİSİNE NEDEN OLURKEN, ÇİFTÇİLER "GEÇEN YIL 100 TL’YE SATTIĞIMIZ ÜRÜNLE MAZOT ALABİLİYORDUK, BU YIL AYNI ÜRÜNÜN PARASIYLA BİR LİTRE MAZOT BİLE ALAMIYORUZ" DİYEREK DESTEK BEKLİYOR.
