Gümüşhacıköy kıvratma dokuması yeniden canlandı
Amasya'da geleneksel yöntemlerle hazırlanan bir iplik türü, yarım yüzyıl sonra el tezgâhında tekrar hayat buldu. Gümüşhacıköy kıvratma dokuması, ipliğin dayanıklılığını artırmak için uygulanan benzersiz haşıllama yöntemiyle dikkat çekiyor. Usta öğreticiler ve halk eğitimi merkezi kadrosu, sandıklarda korunan örnekleri esas alarak tekniği yeniden canlandırdı.
hazırlık süreci ve teknik detaylar:
İpliğin hazırlığı adeta bir yemek tarifi gibi işliyor. Un, su ve yumurta kazanlarda karıştırılarak hazırlanan hamur (haşıl) kaynatılıyor; haşlanan hamur, ipliğin üzerine sürülüp kurutulduktan sonra ipler eğrilip kıvrılıyor. Bu işlem haşıllama tekniği olarak adlandırılıyor ve uygulandığında ipin hem daha dayanıklı hem de doğal olarak kıvrık bir doku almasını sağlıyor. 1970'lere kadar yörede yaygın olan bu uygulama, uzun yıllar terk edilmişti.
kültürel mirasın korunması ve üretim:
Amasya Şehit Mehmet Gök Halk Eğitimi Merkezi yöneticilerinin yürüttüğü çalışmada, sandıklarda kalan birkaç nadir örnek başlangıç noktası oldu. Usta öğreticiler kazan kaynattı, ipleri haşılladı ve örneklere sadık kalarak el tezgâhında dokuyorlar. Usta Hatice Bünyat süreci şöyle özetliyor: "Gümüşhacıköy kıvratma dokumasını son 50 yıldır dokuyan kalmamıştı. Tekrar gün yüzüne çıkarmaya çalışıyoruz. Kazan kaynatıp hamurunu iplerle karıştırdık. Haşıllama tekniği ipin daha dayanıklı olmasını sağlıyor".
Bünyat, aynı zamanda coğrafi işaretli Yassıçal Çuha Dokuma ustası olarak kumaşların yalnızca giysi (elbise, gömlek) değil, aksesuar üretiminde de kullanılabileceğini belirtiyor. Bu yeniden canlandırma girişimi, yerel zanaatkârlığın sürdürülebilirliği ve bölgesel dokuma çeşitliliğinin korunması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
AMASYA’NIN GELENEKSEL DOKUMA TÜRLERİNDEN ‘GÜMÜŞHACIKÖY KIVRATMA DOKUMASI’NDA KULLANILAN İPLİK, YEMEK TARİFİ UYGULANIR GİBİ HAZIRLANIYOR.
