Uluabat kıyısında devam eden manda geleneği
Bursa'nın Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Karaoğlan Mahallesi, uzun yıllardır süregelen manda yetiştiriciliğiyle biliniyor. Bölgede halk arasında 'Manda Köyü' olarak anılan mahallede üretilen manda sucuğu, yoğurdu, kaymağı ve peyniri yerel mutfaklara özgün bir tat kazandırıyor. Buradaki üretimin dikkat çeken isimlerinden biri 66 yaşındaki Mehmet Filliz.
Yüzde 100 manda sucuğu üretimi ve dağıtımı:
Filliz, babasından devraldığı işletmeyi 50 yıldır aralıksız sürdürüyor ve işletmesinde 200’ün üzerinde manda bulunduruyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan aldıkları izinle yaptıkları üretimde, başka et karıştırmadan tamamen yüzde 100 manda sucuğu hazırlıyorlar. Üretim arttıkça talep de büyüdü; Filliz, ürünlerini kargoyla Türkiye'nin dört bir yanına gönderdiğini, talebin her ilden geldiğini belirtiyor.
Süt verimi, fiyatlar ve katma değerli ürünler:
Mandacılığın sabır gerektiren bir meslek olduğunu vurgulayan Filliz, manda gebeliğinin 11 ay 10 gün sürdüğünü ve bir malağın yetişmesinin 2,5–3 yılı bulduğunu aktarıyor. Mandaların sulak ve çamurlu alanlara ihtiyaç duyduğunu, sıcak havalarda su bulunmazsa hayvanların strese girip süt veriminin düştüğünü söylüyor. Şu an hayvan başına ortalama 3,5 litre süt aldıklarını, sütün litresini köyde 90 liradan, Bursa merkezde ise 100 liradan sattıklarını ifade ediyor. Ayrıca 5 kilo manda sütünden yaklaşık 700 gram kaymak çıktığı bilgisi verildi.
Filliz ve eşi, elde ettikleri sütü yerinde işleyerek farklı ürünlere dönüştürüyor. Günlük ortalama 40 kilo, aylık ise yaklaşık 1 ton civarında manda yoğurdu satışı yapıyorlar. Talebe göre peynir üretimi gerçekleştiriyor ve yaz aylarında dondurma üreticilerine süt tedariki sağlıyorlar. Cumartesi günleri Bursa merkezine olan siparişleri kendi araçlarıyla dağıttıkları da anlatılıyor.
Gelecek ve genç kuşak beklentisi:
Gençlerin bu mesleğe ilgisinin sınırlı olmasına değinen Filliz, manda yetiştiriciliğinin zaman isteyen, sabır gerektiren bir uğraş olduğunu belirtiyor ve gençlerin işi öğrenmesini, manda sayısının artmasını istediklerini söylüyor. İneklik denemelerinin başarılı olmayışı nedeniyle mandacılıkta karar kıldıklarını ve bu alana tutunduklarını vurguluyor.
Karaoğlan Mahallesi'ndeki üreticiler, hem geleneksel bilgiyi hem de bakanlık onaylı üretim süreçlerini birleştirerek bölge ürünlerini koruyor ve Türkiye'nin farklı noktalarına ulaştırıyorlar. Bu sürdürülebilir yaklaşım, hem ekonomik hem de gastronomik açıdan bölgeye özgü bir değer oluşturuyor.
BURSA'NIN MUSTAFAKEMALPAŞA İLÇESİNE BAĞLI, ULUABAT GÖLÜ KIYISINDAKİ KARAOĞLAN MAHALLESİ'NDE YÜZYILLARDIR SÜRDÜRÜLEN MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ, BÖLGEDE ÜRETİLEN HAKİKİ MANDA SUCUĞU, YOĞURDU, KAYMAĞI VE PEYNİRİYLE ÖNE ÇIKIYOR.
