TVHB'den Dünya Gıda Güvenliği Günü açıklaması
Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu, 7 Haziran Dünya Gıda Güvenliği Günü vesilesiyle yayımladığı açıklamada, gıda güvenliğinin halk sağlığı, ekonomik kalkınma, çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal refah açısından merkezi bir öneme sahip olduğunu belirtti. Eroğlu, FAO ve WHO tarafından 2026 yılı teması olarak belirlenen 'Yükten Çözümlere - Her Yerde Güvenli Gıda' temasını hatırlatarak, güvenli gıdaya erişimin sağlıklı yaşam için temel bir hak olduğunu vurguladı.
Gıda kaynaklı hastalıkların ölçüsü
Eroğlu, Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak her yıl yaklaşık 866 milyon kişinin güvenli olmayan gıdalar nedeniyle hastalandığını ve 1,52 milyon kişinin yaşamını yitirdiğini aktardı. Gıda kaynaklı hastalıkların bakteriler, virüsler, parazitler ve kimyasal tehlikeler aracılığıyla 200'den fazla hastalığa yol açtığını belirten Eroğlu, bu yükün yalnızca sağlık verilerinden ibaret olmadığını; yaşam kalitesindeki düşüş, ekonomik maliyetler ve toplumsal refah kaybıyla da doğrudan ilişkili olduğunu ifade etti.
Çocuklar ve açlıkla bağlantı
Gıda kaynaklı hastalıklardan en fazla etkilenen grubun çocuklar olduğuna dikkat çeken Eroğlu, dünya genelinde gıda kaynaklı hastalıklara bağlı sağlık yükünün yaklaşık %29'unun beş yaş altı çocuklar üzerinde oluştuğunu ve her yıl yüz binlerce çocuğun güvenli olmayan gıdalar nedeniyle yaşamını kaybettiğini söyledi. Ayrıca Birleşmiş Milletler verilerine göre 2024 yılında yaklaşık 673 milyon insanın açlıkla karşı karşıya olduğuna, milyarlarca insanın ise sağlıklı beslenme için gerekli nitelikteki gıdalara ekonomik olarak erişemediğine işaret etti.
İklim, salgınlar ve 'Tek Sağlık' yaklaşımı
Eroğlu, iklim değişikliği, kuraklık, doğal afetler, savaşlar, göç hareketleri ve küresel ekonomik kırılganlıkların güvenli ve yeterli gıdaya erişimi zorlaştırdığını; son yıllarda yaşanan gelişmelerin gıda sistemlerinin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Aşırı hava olayları, su kaynaklarındaki azalma, biyolojik çeşitlilik kaybı ile yeni ortaya çıkan hastalıkların gıda güvenliği açısından önemli riskler oluşturduğunu vurgulayan Eroğlu, özellikle hayvansal üretimde görülen salgın hastalıklar ve antimikrobiyal direnç (AMR) sorunlarının doğrudan insan sağlığını etkilediğini söyledi. Bu nedenle gıda güvenliği politikalarının 'Tek Sağlık' yaklaşımı çerçevesinde; insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte değerlendirerek şekillendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Veteriner hekimlerin rolü ve uygulanması gereken önlemler
Eroğlu, veteriner hekimlerin gıda güvenliği zincirinin her aşamasında görev yaptığını belirterek, çiftliklerde hayvan sağlığının korunmasından zoonotik hastalıkların önlenmesine, kesimhanelerden süt ve et işletmelerine, yem güvenliğinden gıda denetimlerine kadar geniş bir sorumluluk alanı bulunduğunu vurguladı. Sağlıklı hayvanlardan elde edilen güvenli hayvansal gıdaların etkin veteriner hekimlik hizmetlerinin somut çıktısı olduğunu ifade eden Eroğlu, veteriner hekimlerin gıda güvenliğine bulunabilirlik, erişim, kullanım ve istikrar olmak üzere dört temel başlıkta katkı sağladığını söyledi.
Eroğlu, gıda güvenliğinin sağlanabilmesi için üretimden tüketime kadar tüm süreçlerin bilimsel esaslara göre yürütülmesi gerektiğini; bunun için risk temelli denetim sistemlerinin güçlendirilmesi, kayıt dışılığın önlenmesi, taklit ve tağşişle mücadelenin sürdürülmesi ile etkin kontrol mekanizmalarının desteklenmesinin önemine dikkat çekti. Eroğlu, açıklamasını şu sözlerle tamamladı: 'Unutmamalıyız ki güvenli gıda, tesadüflerin değil; bilimsel bilgiye dayalı planlama, denetim ve sorumluluk anlayışının sonucudur. Güvenli gıdanın sürdürülebilir şekilde üretilebilmesi, halk sağlığının korunması ve gelecek nesillere sağlıklı bir yaşam bırakılabilmesi için veteriner hekimlerin gıda güvenliği sistemindeki stratejik konumunun güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.'
Sonuç olarak, Eroğlu'nun açıklaması, gıda güvenliğinin çok boyutlu bir mesele olduğunu ve etkili çözümlerin bilimsel verilerden hareketle, bütünsel ve koordineli politikalarla hayata geçirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ (TVHB) MERKEZ KONSEYİ BAŞKANI ALİ EROĞLU
