Türkiye'nin manda üssünde düşüş endişesi
Mevcut durum
Türkiye'nin en fazla manda varlığına sahip ili olan Samsun'da uzmanlar, mevcut artış hızının yetersiz kaldığını belirtiyor. Özellikle Kızılırmak Deltası'nda yetiştirilen mandalar bölge ekonomisine katkı sağlamaya devam ediyor. Türkiye'de yaklaşık 165 bin manda bulunduğunu ifade eden Ondokuz Mayıs Üniversitesi(OMÜ) Veteriner Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Ali Gücükoğlu, manda varlığındaki artışın sınırlı kaldığını vurguladı.
Gücükoğlu, Samsun'un manda varlığında ilk sırada yer aldığını ve ilin mandalarının yaklaşık yüzde 60'ının Bafra ilçesinde bulunduğunu belirtti. Ayrıca Kızılırmak ve Yeşilırmak Deltaları'nın manda yetiştiriciliği için son derece elverişli alanlar olduğuna dikkat çekti ve bu potansiyelin korunmasının önemine işaret etti.
Artış hızı ve projeksiyon
Prof. Dr. Ali Gücükoğlu, Türkiye'de yaklaşık 75 milyon büyükbaş ve küçükbaş hayvan bulunduğunu, buna rağmen manda sayısının yaklaşık 165 bin düzeyinde olduğunu belirtti. Gücükoğlu, "Büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısı bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 4 ila 5 oranında artarken, manda sayısındaki artış ancak yüzde 1,5 seviyesinde kaldı" dedi.
Yapılan projeksiyonlara göre mevcut eğilim devam ederse 2030 yılından itibaren manda sayısında azalış gözlenebileceğine yönelik veriler bulunduğunu aktaran Gücükoğlu, bu nedenle desteklerin artırılması ve toplumda farkındalığın yükseltilmesi gerektiğini vurguladı.
Ekonomik değer ve üretim potansiyeli
Gücükoğlu, manda sütü üretiminin zahmetli olmasına rağmen ekonomik değerinin yüksek olduğunu söyledi. Manda sütünün doğrudan tüketim ve kaymak, yoğurt, peynir gibi ürünlerde önemli bir yere sahip olduğunu belirten Gücükoğlu, üretimin sınırlı olması nedeniyle sütün kıymetli olduğunu ifade etti.
Manda etinin de yeterince bilinmediğini belirten Gücükoğlu, manda etinin sığır etine göre yaklaşık yüzde 20 daha fazla protein ve yüzde 50 daha düşük kolesterol içerdiğini, bu özelliğiyle sporcular ve sağlıklı beslenmeye önem verenler için önemli bir alternatif oluşturduğunu söyledi.
Uzman uyarısı
Uzmanlar, Türkiye'de "kara inci" olarak nitelendirilen mandanın sayısının artırılması için üreticilere yönelik desteklerin güçlendirilmesi ve yetiştiriciliğin teşvik edilmesi gerektiğini vurguluyor.
TÜRKİYE'NİN EN FAZLA MANDA VARLIĞINA SAHİP İLİ OLAN SAMSUN'DA UZMANLAR, MEVCUT ARTIŞ HIZININ YETERSİZ KALDIĞINA DİKKAT ÇEKEREK, DESTEKLERİN ARTIRILMAMASI HALİNDE 2030 YILINDAN İTİBAREN MANDA SAYISINDA DÜŞÜŞ YAŞANABİLECEĞİ UYARISINDA BULUNDU.
