Trump'ın BM hitabı ve temel mesajları
ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'na hitaben yaptığı konuşmada ülkesinin gücünü ve dış politikadaki önceliklerini vurguladı. Konuşmasına ABD'nin bağımsızlığının 250. yılı ile dünya liderlerini ağırlamaktan duyduğu onuru belirterek başlayan Trump, bir önceki yönetimi "karanlık çağ" olarak nitelendirdi ve kendi dönemini "altın çağ" olarak tanımladı.
İran'a ilişkin ağır suçlamalar ve tehdit söylemi:
Trump, İran'ı "dünyada terörün bir numaralı sponsoru" olarak tanımladı ve ülkenin nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğini yineledi. Geçen yıl göreve gelir gelmez nükleer müzakereler başlattıklarını ancak önerilerinin İran tarafından reddedildiğini anlattı. Trump, sundukları tekliflerin reddedilmesinin "büyük bir hata" olduğunu söyledi ve İran'ın bölgedeki Amerikan güçleri ve siviller için tehdit oluşturmaya devam ettiğini iddia etti.
Konuşmasında Amerikalı yetkililerin düzenlediğini belirttiği operasyonlara atıf yaparak, "Geceyarısı Çekici Operasyonu" ve "Destansı Öfke Operasyonu" gibi adlandırmalarla İran'ın askeri kapasitesinin hedef alındığını öne sürdü; bu operasyonların sonucu olarak, iddiasına göre donanmadaki 159 geminin tamamı ve hava kuvvetleri dahil birçok sistemin işlevsiz hale geldiğini söyledi. Ekonominin çöktüğünü ve enflasyonun "yüzde 300'ün oldukça üzerinde" olduğunu savundu.
Çözüm beklentisi, seçim vurgusu ve ekonomik tecrit çağrısı:
Trump, İran konusunda iki seçenek sundu: ülkenin yeniden yapılanmasına yardımcı olacak bir anlaşma veya İran'ı "hızlı bir şekilde ortadan kaldıracak" askeri adımlar. Kendi ifadesiyle, "Seçimlerden hemen sonra bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum"; çünkü bunun aksi halde İran açısından mantıklı olmayacağını söyledi. Aynı zamanda, "İran meselesi şöyle ya da böyle, hızlı bir şekilde çözülecek" ifadesini kullandı ve bu konunun kendi için en önemli hedefinin İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması olduğunu vurguladı.
Trump tüm ülkelere İran'ı ekonomik olarak izole etme çağrısında bulundu: İran ticari gemilere saldırıları durdurana, nükleer emellerinden vazgeçene ve teröre desteğini kesene kadar tam tecrit talep etti. "Birlikte hareket edilirse dünyanın İran tehdidinden kurtulacağını" savundu.
Bölgesel girişimler ve diğer başlıklar
Trump, Hürmüz Boğazı'nda ABD donanmasının 1 milyar varilden fazla petrolün güvenli geçişine eşlik ettiğini anlattı. Gazze'ye ilişkin olarak ise geçen yılın ardından Gazze Barış Kurulu'nun oy birliğiyle desteklendiğini belirterek kurulun başkanlığını üstlendiğini ve kurulun yaklaşık 30 ülke tarafından desteklendiğini söyledi. Gazze'nin yeniden inşası için Fas, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Kazakistan, Suudi Arabistan, Türkiye gibi ülkelerin katkı sunduğunu ve bu katkıların milyarlarca doları bulduğunu ifade etti.
Konuşmada ayrıca Venezuela, Küba ve Grönland ile ilgili açıklamalar da yer aldı. Venezuela ile yapılan petrol anlaşmasının 65 milyar varil kapsamında olduğunu iddia etti ve bunun enerji piyasalarına olumlu yansıdığını söyledi. Küba'yı "başarısız bir devlet" olarak nitelendirdi, Komünist rejime baskı uyguladıklarını ve Küba'ya özgürlük getirileceğini ileri sürdü. Grönland ile benzeri görülmemiş bir anlaşma yapıldığını, ABD'nin bölgedeki bazı stratejik noktalarda kalıcı denetim sağlayacağını ve iki büyük üs inşa edeceğini belirtti.
Ukrayna-Rusya savaşına değinen Trump, Vladimir Zelenskiy ile Rus heyetinin oturumda bulunduğunu, bu savaşı da yakında sonlandıracaklarını düşündüğünü söyledi. Ayrıca görev süresi boyunca "sekiz büyük savaşa son verdiğini" iddia etti ve Kamboçya–Tayland, Kosova–Sırbistan, Demokratik Kongo–Ruanda, Pakistan–Hindistan, Ermenistan–Azerbaycan ve Gazze çatışması gibi örnekleri sıraladı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) eleştiren Trump, mahkemeyi "Amerikan karşıtı" olarak tanımladı ve UCM üyesi ülkelere kurumdan çekilme çağrısı yaptı. Yapay zeka alanında ise "yapay" teriminin yerine "süper zeka" (kısaltma olarak "SI") önerisini dile getirdi.
Genel Kurul salonunda tepkiler:
Trump'ın konuşması sırasında İran ve Küba heyetlerinin salonu terk ettiği bildirildi. İran heyeti, Trump'ın ülkeye yönelik askeri söylemlerine başlarken salondan ayrıldı; heyetten yalnızca bir kişinin yerinde kaldığı kaydedildi. İran Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı ise konuşma sırasında salonda değildi. Küba heyeti de ülkesine yönelik eleştirilerin ardından oturumu terk etti.
Trump'ın konuşması, hem sert ifadeler hem de bölgesel ve küresel girişimlere dair iddialarla dikkat çekerken, sunduğu seçenekler ve çağrılar uluslararası arenada tartışma yaratacak nitelikte oldu.
TRUMP: "İRAN MESELESİ ŞÖYLE YA DA BÖYLE, HIZLI BİR ŞEKİLDE ÇÖZÜLECEK"
