Toplantının kapsamı ve Trump'ın ilk değerlendirmesi:
ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler 81’inci Genel Kurulu (BM 81.) marjında ABD heyeti ile İran temsilcileri arasında yaklaşık üç saat süren bir görüşme gerçekleştirildiğini açıkladı. Trump, görüşmenin "çok iyi" geçtiğini vurgulayarak, İran’ın neden anlaşma yapmak istemeyeceğini anlayamadığını söyledi ve ülkenin "önünde büyük bir ülke olma potansiyeli" bulunduğunu belirtti.
Trump, görüşmenin BM marjında, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile yapacağı görüşme öncesinde basın mensuplarına verilen kısa değerlendirmede aktarıldığını ifade etti. Ayrıca, İran ile "çok yakın bir gelecekte" yeni bir görüşmenin planlandığını da sözlerine ekledi.
Görüşmenin içeriğine dair ipuçları:
Başkan Trump toplantının detaylarını geniş biçimde açıklamaktan kaçındı; ancak görüşmenin verimli geçtiğini ve tarafların elde edebileceği iki ana seçeneğe işaret ettiğini söyledi. Trump, İran için bir yolun "büyük bir ülke haline gelmek" diğerinin ise "yok oluş" olduğunu ifade ederek, anlaşmanın İran lehine olacağını düşündüğünü belirtti.
Basın mensuplarının daha fazla ayrıntı talep etmesi üzerine Trump, "Söyleyecek başka bir şey yok. Çok iyi ve çok verimli bir görüşme yaptılar" diyerek, ayrıntıların sınırlandırıldığını kaydetti.
Ukrayna, dizel ihracatı ve uluslararası gündem:
Görüşme gündemi yalnızca İran ile sınırlı kalmadı. Trump, aynı basın toplantısında Ukrayna konusunda da değerlendirmelerde bulundu ve Devlet Başkanı Zelenskiy ile "çok iyi bir ilişki" içinde olduklarını, savaşa çözüm arayışında bulunduklarını söyledi. Ukraynalıların "çok iyi savaştığını" ve buna gurur duyabileceklerini belirtti.
Rusya’nın rafineri kapasitesi ve dizel üretimine yönelik Ukrayna saldırılarının etkilerine ilişkin sorulara Trump, bu saldırıların Rusya’ya "ciddi darbe" vurduğunu ve dizel fiyatlarını önemli ölçüde yükselttiğini ifade etti. Buna bağlı olarak ABD içinde dizel ihracatının yasaklanması çağrıları gündeme gelmiş durumda; Trump, kişisel olarak bunun yapılmasını desteklediğini ve konuyu ekibiyle görüştüğünü söyledi.
Trump tarafından atanan Hazine Bakanı olarak anılan Scott Bessent ise konunun incelendiğini belirterek, toplam rafineri kapasitesi açısından tam ya da kısmi bir yasağın uygulanabilirliği üzerinde çalışıldığını aktardı.
Yaptırımlar, G20 ve bölgesel tedarik endişeleri:
Basın toplantısında Rusya’ya yönelik bir yaptırım tasarısına ilişkin de görüş beyan eden Trump, söz konusu tasarının "çok ağır ve çok ama çok sert" olduğunu söyledi. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yapacağı görüşmede bu konuyu muhtemelen gündeme getireceğini ekledi.
G20 Liderler Zirvesi'nde (Aralık, Miami) Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD, Rusya ve Ukrayna liderlerinin bir araya gelmesi olasılığına ilişkin Trump, Putin’in görüşmelere istekli olduğunu ancak daveti kabul edip etmeyeceğinin belirsiz olduğunu belirtti. Trump, Alaska’da gerçekleşen önceden yapılan bir görüşmeyi hatırlatarak Putin’in yeniden bir araya gelmeye eğilimli olduğunu söyledi.
Ayrıca Belarus ile potas alımı konusunda, Trump bu ticaretin Ukrayna savaşında Rusya’yı güçlendirme endişesi yaratmadığını, Belarus’ta önemli potas rezervleri bulunduğunu ve çiftçilerin uygun fiyatla erişime ihtiyacı olduğunu ifade etti.
Sonuç olarak, Trump görüşmeyi olumlu nitelendirirken, İran ile atılacak sonraki adımlar hakkında daha fazla ayrıntı vermekten kaçındı. Hem İran görüşmesinin ilerleyişi hem de Ukrayna, dizel ihracatı ve uluslararası yaptırımlar gündeme ilişkin takip edilecek başlıca konular olarak öne çıkıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, ekibi ve İran heyeti arasında "üç saat süren" "çok iyi" bir toplantı gerçekleştirildiğini açıkladı. Trump, "Neden anlaşma yapmak istemesinler anlayamıyorum. Önlerinde büyük bir ülke olma potansiyeli ve diğer seçenek olarak da yok oluş var" dedi.
