Trump: İran ile anlaşma ikinci aşamaya geçiyor
ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’nın Evian kentinde düzenlenen G7 Zirvesi marjında Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani ile görüşmesinin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile dün dijital olarak imzalanan mutabakat zaptına dair değerlendirmelerinde, sürecin "ikinci aşamaya" geçtiğini ve bu aşamanın daha kolay olacağını söyledi.
Anlaşmanın niteliği ve para iddiaları
Trump, İran ile yaptıkları anlaşmayı "adil" olarak nitelendirerek, "İran’a herhangi bir para yatırmıyoruz. Dün böyle bir söylenti çıktı ama bu saçmalık. İran’a para yatırma yükümlülüğümüz söz konusu değil" ifadelerini kullandı. Anlaşmanın en önemli yönünün ise İran’ın nükleer silah sahibi olmamasını sağlamak olduğunu vurguladı.
Nükleer kapasite ve yaptırımlar
Trump, anlaşmada "nükleer silah geliştiremeyecekler ve satın alamayacaklar" maddesinin açık ve net olduğunu belirtti. "Eğer yaparlarsa, sonuçlarına katlanırlar" diye konuşan Trump, nükleer silah elde etmeleri halinde bunun ciddi sonuçları olacağını ve bunu istemediğini söyledi.
Katar ilişkileri ve yatırımlar
Katar’ı bölgeye fiziksel olarak en yakın ülke olarak tanımlayan Trump, Katar Emiri Al Thani’ye ülkesinin ABD’ye verdiği desteği ve cesaretini övdü: "Bu yüzden sizi tebrik etmek istiyorum. Her zaman dostum olacaksınız." Trump, Katar’ın ABD’ye "bir trilyon dolardan fazla yatırım yapacağını" ve ülkeye yapılan toplam yatırımın "19,2 trilyon dolar" olduğunu belirtti ve bunun tarihte bir rekor olduğunu söyledi.
İran’da rejim değerlendirmesi
Rejim değişikliğine inanmadığını söyleyen Trump, geçmişte bazı İranlı liderlerin ABD saldırılarında hayatını kaybettiğine değindi ve mevcut durumda "çok makul insanlarla muhatap olduklarını" savundu. "Rejim değişikliğine inanmıyorum. Yıllarca rejimlerin değişmesini izledim. Hiçbir işe yaramıyor" dedi.
Ukrayna, Rusya ve görüşmeler
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile bugün görüşeceğini söyleyen Trump, Rusya’nın bir anlaşma yapması gerektiğini belirtti. "Geçen ay iki taraf toplam 35 bin asker kaybetti" iddiasını dile getiren Trump, çatışmanın büyük insan kayıplarına yol açtığını ve bu nedenle müdahil olmaya çalıştığını ifade etti.
İran’ın nükleer maddeleri ve operasyon iddiaları
Trump, İran’daki zenginleştirilmiş uranyumu alacaklarını söyleyerek bunun "psikolojik" önemine işaret etti. İran’ın nükleer tesislerine yönelik operasyon iddialarına atıfta bulunarak, nükleer kapasitenin imha edildiğini ve bazı hedeflerin "dağ üzerine çöktüğünü" belirtti.
İsrail, Lübnan ve Hizbullah
İsrail’in Lübnan’a yönelik operasyonlarını eleştiren Trump, Hizbullah’ın bölgedeki sorunların "sürekli baş gösteren" kaynağı olduğunu söyledi. İsrail’e zaman zaman daha dikkatli davranma çağrısı yapan Trump, "Bir kişiyi arıyorsunuz diye her seferinde bir apartman binasını yıkmak zorunda değilsiniz" dedi ve Beyrut’ta saldırı olduğu sırada rahatsızlığını açıkladı.
İsrail ilişkisi ve geçmiş eleştiriler
Netanyahu ile "harika" bir ilişkisi olduğunu belirten Trump, eski dönemi eleştirerek "Barrack Obama, İsrail’i İran’a sattı" ifadelerini kullandı. Kendi döneminde alınan kararların İsrail’in varlığını koruduğunu savundu ve İran’ın nükleer hedeflerine ilişkin sert önlemler aldığını yineledi.
Trump’ın mesajı genel olarak anlaşmanın İran’ı nükleer silah sahibi olmaktan alıkoymaya odaklandığı, İran’a ödeme yapılmadığı ve bölgesel aktörlerle ilişkilerin bu çerçevede değerlendirildiği yönündeydi.
ABD BAŞKANI DONALD TRUMP, FRANSA'DAKİ G7 ZİRVESİ KAPSAMINDA "İRAN İLE ANLAŞMAMIZI YAPTIK VE BUNUN BAŞARILI OLACAĞINI DÜŞÜNÜYORUM. ŞİMDİ İKİNCİ AŞAMAYA GEÇİYOR VE BENCE BU AŞAMA ASLINDA DAHA KOLAY OLACAK" DEDİ.
