Trump'ın İran anlaşması ve Boğazlar açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da yaptığı basın açıklamasında İran ile varılan uzlaşıya ilişkin son durumu paylaştı. Trump, belgelerin neredeyse son hale geldiğini belirterek imza töreninin cumartesi ya da pazartesi olabileceğini ve Boğazların anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacağını söyledi.
Anlaşmanın içeriği ve imza süreci
Trump, anlaşmanın temel amacının İran'ın nükleer silaha erişimini engellemek olduğunu vurguladı. Nükleer materyal ve müzakereler konusunda prensipte uzlaşıya varıldığını, İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağı taahhüdünün anlaşmada yer aldığını ifade etti. Belgelerin yakında tamamlanacağını ve muhtemel imza töreninin Avrupa'da düzenleneceğini söyledi. Trump, törene kendisinin katılmayabileceğini fakat Başkan Yardımcısı JD Vance'in yer alacağını belirtti.
Bölgesel temaslar ve liderlerle görüşmeler
Trump, son günlerde bölge liderleriyle yoğun görüşmeler gerçekleştirdiğini anlattı. İsrail lideri Benjamin Netanyahu, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Bahreyn, Kuveyt ve Pakistan liderleriyle temasta bulunduğunu belirtti. Erdoğan için olumlu ifadeler kullandı ve sürecin bölge genelinde geniş kabul gördüğünü söyledi.
Hürmüz Boğazı'ndaki faaliyetler
Trump, son bir ayda Hürmüz Boğazı'ndan gece operasyonlarıyla gemi geçişleri düzenlendiklerini ve bunun basında bilinmediğini belirtti. Işıkların kapatıldığını, radar ve tespit sistemlerine müdahale edildiğini söyleyerek bazı geceler 25, bazı geceler 15 geminin geçirildiğini açıkladı. Trump, bu operasyonlar sonucu yüz milyonlarca varil petrolün taşındığını söyledi ve anlaşma imzalanınca bunun resmileşeceğini ifade etti.
Ekonomik etkiler ve petrol fiyatları
Trump, anlaşma haberleriyle birlikte borsanın yükseldiğini ve petrol fiyatlarının düştüğünü kaydetti. Ablukanın kaldırılmasının anlaşmanın parçası olduğunu, bunun akabinde petrol fiyatlarının belirgin şekilde gerileyeceğini öngördüğünü söyledi. Ayrıca İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in anlaşmayı anladığını ve onayladığı izlenimi edindiğini belirtti.
Askeri baskı ve diplomasi
Trump, son dönemde İran'a yönelik baskının artırıldığını ve bunun anlaşmaya zemin hazırladığını ifade etti. Çok ağır darbeler aldıklarını, bunun İran'ı anlaşmaya daha istekli hale getirdiğini savundu. Diplomasi ile askeri güç arasında bir kombinasyonun süreci hızlandırdığına dair değerlendirmede bulundu.
Tarım sektörü ve gübre desteği
Amerikalı çiftçilerin gübre maliyetleri konusundaki zorluklarına ilişkin olarak federal yardım seçeneklerini değerlendirdiğini söyledi. Trump, yakıt fiyatlarının birkaç ay öncesine göre daha düşük olacağını ve gübre fiyatlarının anlaşma sonrası ciddi şekilde düşmesini beklediğini belirtti.
Trump açıklamalarında anlaşmanın hem ABD hem Orta Doğu hem de İran açısından olumlu sonuçlar doğuracağını, İran'ın ülkesini yeniden inşa edebileceğini ve nükleer silah sahibi olmayacağının garantilenmiş olmasının kendisi için anlaşmadaki en önemli madde olduğunu vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile anlaşmaya ilişkin olarak, "Boğazlar anlaşma imzalanır imzalanmaz açılacak. İmza töreni belki cumartesi ya da pazartesi günü olabilir. Bunun oldukça hızlı ilerleyeceğini düşünüyoruz" dedi.
