Toros yaylalarında kaybolan sürülerin izinde
Antalya'nın yüksek yaylalarında, kovanlardan oğul vererek ayrılan arılar ağaç kovukları ve kayalıkların derinliklerinde yeni yaşamlar kuruyor. Bu doğal arı yuvalarını bulmak ise basit bir hasat işi değil; günler süren iz sürme, su kenarlarının gözlemi ve dağlık araziyi adım adım tarama gerektiriyor. Yıllardır bu işi yapan arıcı İbrahim Topaca, bin ile 2 bin 200 metre rakım arasındaki alanlarda, su içmeye gelen arıları takip ederek yuvaların yerini tespit ediyor.
takip ve tespit süreci:
Topaca, dere yatakları ve su kenarlarına gelen uçuşları dikkatle izliyor. Arıların yoğunlaştığı yönleri belirledikten sonra, ağaç kovukları ve kayalık deliklerini tek tek kontrol ederek yuvaların yerini işaretliyor. Bu iz sürme çalışması bazen günler, bazen haftalar sürüyor; tespit edilen yuvalar, dağlardaki arıcıların kovanlarını indirmesinin ardından eylül veya ekim aylarında tekrar ziyaret ediliyor.
Topaca, bulduğu yuvun peteklerini açarken arılara zarar vermemeye özen gösteriyor. Hasat tamamlandıktan sonra kalan arılar dikkatlice bir kovana alınarak telef olmaları engelleniyor. Bu yöntem, hem doğal yuvaların korunmasını sağlıyor hem de kaçan sürülerin yeniden kovan düzenine kazanılmasına yardımcı oluyor.
doğal balın miktarı, değeri ve özellikleri:
Her yuvudan alınan bal miktarı büyük değişkenlik gösteriyor; Topaca'nın verdiği örneklere göre bazı yuvalardan 3 kilogram, bazılarından ise 10-15 kilogram bal çıkabiliyor. Bu farklılık, yuva büyüklüğü, nektar kaynaklarının zenginliği ve arı sürüsünün büyüklüğü gibi faktörlere bağlı olarak değişiyor.
Topaca, Gidengelmez Dağları'nda bulunan ladin kovuğunda yaptıkları hasadı örnek göstererek bölgenin egzoz dumanı ve sanayi etkisinden uzak, binbir çeşit çiçekle dolu bir ortam olduğunu anlatıyor. Bu yüksek kesimlerde üretilen bal, arıların kendi peteklerini doğal ortamda oluşturması nedeniyle tamamen organik kabul ediliyor ve kilogramı 8 bin liraya kadar alıcı bulabiliyor.
Arıcının gözündeki değer yalnızca ekonomik değil; temiz hava, çeşitlilik gösteren çiçek örtüsü ve insan kaynaklı kirleticilerin yokluğu, bu balları özel kılıyor. Topaca, bu balın sağlık arayanlar tarafından talep edildiğini belirtiyor ve müşteriler arasında çeşitli sağlık sorunları olan kişilerin olduğunu aktarıyor; arının ürettiği bal için ise güçlü inançlarla "her hastalığa şifadır" ifadelerini kullanıyor.
Çocukluğundan beri dağlarda arı aramanın bir tutku olduğunu söyleyen Topaca, bu işi "bir hastalık" gibi tanımlıyor ve her yıl karış karış gezerek kaçan sürüleri aradıklarını vurguluyor. Doğal arı yuvalarını bulmak, bölgenin zengin florası ve zorlu arazi koşulları nedeniyle hem meşakkatli hem de şans gerektiren bir uğraş olarak öne çıkıyor.
ANTALYA'NIN YAYLALARINDA KOVANLARDAN OĞUL VEREREK AYRILAN ARILARIN PEŞİNE DÜŞEN BAL AVCILARI, GÜNLERCE SÜREN ZORLU TAKİBİN ARDINDAN AĞAÇ KOVUKLARI VE KAYALIKLARIN ARASINDAKİ DOĞAL ARI YUVALARINA ULAŞIYOR.
