TVHB çağrısı: tek sağlık yaklaşımı yasalaşmalı
Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Başkanı Ali Eroğlu, 3 Kasım Dünya Tek Sağlık Günü kapsamında yaptığı açıklamada, tek sağlık yaklaşımının insan, hayvan, bitki ve ekosistem sağlığını bütüncül bir perspektifle ele aldığını vurguladı. Eroğlu, bu yaklaşımın ülkemizde yasal ve kurumsal zemine kavuşturulması gerektiğini belirterek kapsamlı bir Tek Sağlık Yasası çıkarılması gerektiğini söyledi.
Eroğlu, Türkiye'nin coğrafi konumu, göçmen kuşların göç yolları ve yoğun hayvan hareketliliği nedeniyle zoonotik hastalıklar açısından önemli riskler taşıdığını ifade etti. İklim değişikliği, doğal yaşam alanlarının tahribatı, biyolojik çeşitlilik kaybı, küresel ulaşım ve çevre kirliliğinin sağlık risklerini büyüttüğünü belirten Eroğlu, antimikrobiyal dirençle mücadelenin de öncelikli bir alan olduğunu kaydetti.
Neden acil bir yasal düzenleme gerekiyor:
Eroğlu, bilimsel verilerin insanlarda görülen bulaşıcı hastalıkların yaklaşık yüzde 60'ının zoonotik özellik taşıdığını; yeni ortaya çıkan bulaşıcı hastalıkların ise yaklaşık yüzde 75'inin hayvan kaynaklı olduğunu gösterdiğini hatırlattı. Covid-19 gibi küresel salgınların, insan ve hayvan sağlığının birlikte korunmasının önemini net biçimde ortaya koyduğunu belirtti.
Bu çerçevede Türkiye'de görülen zoonotik örnekler olarak bruselloz, şarbon, şap, kuduz, salmonelloz, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, tüberküloz ve kist hidatik gibi hastalıklar gösterildi. Eroğlu, bu hastalıkların etkin takibi ve müdahalesinin ancak disiplinler arası koordinasyon ve hukuki düzenlemeyle mümkün olacağını vurguladı.
Veteriner hekimlerin statüsü ve rolü:
Veteriner hekimliğin zoonotik hastalıklara karşı en önemli hizmet alanlarından biri olduğunu belirten Eroğlu, "Zoonotik hastalıkların kontrolü, gıda güvenliğinin sağlanması ve antimikrobiyal dirençle mücadelede veteriner hekimlik hizmetleri mecburidir." dedi. Ancak veteriner hekimlerin mevcut sağlık sistemi içindeki statüsünün, üstlendikleri sorumluluklarla örtüşmediğini, sağlık personeli statüsünün güçlendirilmesi ve karar alma mekanizmalarında etkin yer almalarının sağlanması gerektiğini ifade etti.
Eroğlu, sağlık sistemlerinde sürdürülebilirliğin temel şartının koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilmesi olduğunu belirterek, hastalıkların ortaya çıkmadan önlenmesi ve erken müdahale mekanizmalarının güçlendirilmesinin hem toplum sağlığını koruyacağını hem de sağlık harcamalarını azaltacağını kaydetti.
Kurumsal yapı önerisi:
TVHB Başkanı, Tek Sağlık yaklaşımını hayata geçirmek için insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığına ilişkin görev ve yetkileri belirleyecek, kurumlar arası koordinasyonu sağlayacak bütüncül bir yapılanma önerdi. Bu kapsamda doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı bir Hastalık Kontrol ve İzleme Merkezi kurulması önerisi öne çıktı.
Önerilen merkezde beşeri hekimler, veteriner hekimler, halk sağlığı uzmanları ve ilgili disiplin temsilcilerinin yer almasının; zoonotik hastalıkların izlenmesi, salgın risklerinin değerlendirilmesi, erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve mücadele çalışmalarının koordinasyonunun merkezileştirilmesi amaçlandığı belirtildi.
Ali Eroğlu'nun açıklaması, Tek Sağlık yaklaşımının yasal çerçeveye kavuşturulması ve veteriner hekimlerin sağlık sistemindeki konumunun güçlendirilmesi yönündeki ihtiyacı yeniden gündeme taşıdı.
TÜRK VETERİNER HEKİMLERİ BİRLİĞİ (TVHB) BAŞKANI ALİ EROĞLU, DÜNYA TEK SAĞLIK GÜNÜ HAKKINDA, "ÜLKEMİZDE TEK SAĞLIK YAKLAŞIMININ YASAL VE KURUMSAL BİR ZEMİNE KAVUŞTURULMASI AMACIYLA KAPSAMLI BİR TEK SAĞLIK YASASI ÇIKARILMALIDIR" DEDİ.
