Çalışmanın kapsamı ve hedefleri:
Erzurum Büyükşehir Belediyesi, kentin tarihi dokusunu ön plana çıkarma amacıyla yürüttüğü kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında Tebrizkapı mevkiindeki yaklaşık 700 yıllık Ahi Toman Baba Kümbeti'ni yeniden gün yüzüne çıkarıyor. "Korunan Tarih Dönüşen Şehir" vizyonu doğrultusunda çevresini kapatan yapıların kaldırılmasıyla kümbet yeniden ortaya kondu ve restorasyon projesi hazırlanarak uygulama aşamasına geçildi.
Belediye yetkilileri, restorasyonun tamamlanmasının ardından kümbetin çevre düzenlemesiyle birlikte ihya edilerek 2027 yılı içinde ziyarete açılmasının hedeflendiğini belirtiyor. Proje, sadece anıtsal yapının onarımını değil; aynı zamanda çevresel ve kentsel bağlantıların yeniden kurulmasını, ziyaretçi erişiminin güvenli hale getirilmesini ve eskinin yeni şehir dokusuyla uyumunu kapsıyor.
Başkanın değerlendirmesi ve projenin önemi:
Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen, projenin şehrin tarihi kimliğine ve kentsel dönüşüm vizyonuna verilen güçlü bir cevap olduğunu vurguladı. Sekmen, çalışmaların "kadim şehrimizin tarihi ve kültürel mirasını korumak, ecdadımızın emanetlerini geleceğe taşımak" amacını taşıdığını belirterek, Ahi Toman Baba Kümbeti'nin yeniden ayağa kaldırılmasının bu hedefin somut bir örneği olacağını ifade etti.
Ahi Toman Baba: Erzurum'da Ahilik geleneğinin izleri:
Ahi Toman Baba, 14. yüzyılda Erzurum'da Ahilik teşkilatının gelişimine katkı veren önderlerden biri olarak tanımlanıyor. Yerel kaynaklara göre, Toman Baba esnaf ve sanatkârları Ahilik çatısı altında bir araya getirmiş; bu yönüyle kentteki ekonomik ve toplumsal örgütlenmenin önemli figürlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Ünlü seyyah İbn Battuta, 1331 yılında Erzurum'a geldiğinde Toman Baba'nın tekkesinde konakladığını kaydetmiş; seyyahın notlarında, Toman Baba'nın ileri yaşına rağmen ibadetlerini sürdürdüğüne dair gözlemler yer alıyor. Bugün Tebrizkapı'da korunan kümbet, bu tarihsel kişiliğin kentteki hatırasını yaşatıyor ve yürütülen restorasyon çalışmalarıyla birlikte hem anı hem de kent belleği olarak yeniden işlevlendirilmesi amaçlanıyor.
Restorasyon sürecinin tamamlanmasıyla Ahi Toman Baba Kümbeti'nin çevresel düzenlemelerle bütünleşik şekilde ziyaretçilere açılması ve Erzurum'un yenilenen tarihi dokusuna katkı sağlaması bekleniyor.
AHİLİK TEŞKİLATININ ERZURUM'DAKİ KURUCUSU OLARAK BİLİNEN AHİ TOMAN BABA'NIN KÜMBETİ, YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALARLA YENİDEN GÜN YÜZÜNE ÇIKARILIYOR.
