Tatil sonrası sağlık uyarıları
Yaz tatilinin bitmesiyle üst solunum yolu ve bağırsak enfeksiyonlarına yönelik başvurularda artış gözleniyor. Memorial Antalya Hastanesi İç Hastalıkları Bölümü'nden Uzm. Dr. İrem Özçelik, mevsim geçişinde bağışıklığın desteklenmesi için dikkat edilmesi gereken temel noktaları paylaştı.
Özçelik, tatil döneminde artan seyahat, kalabalık temaslar, bozulan uyku ve beslenme düzeninin bağışıklığı zorladığını; okulların açılması ve havaların serinlemesiyle enfeksiyon riskinin yükseldiğini belirtti. Birçok tatil sonrası rahatsızlığın tatilin kendisinden çok değişen yaşam düzenlerinden kaynaklandığını vurguladı.
Uzmanından 10 temel öneri:
1. El hijyeni: Eller sık sık ve en az 20 saniye sabun ve su ile yıkanmalı. Toplu taşıma, market, restoran ve ortak kullanım alanlarından sonra el dezenfektanı kullanılabilir. El hijyeni solunum yolu ve bağırsak enfeksiyonlarının bulaşmasını azaltır.
2. Uyku düzeni: Tatilde bozulan uyku kısa sürede normale döndürülmeli. Yetişkinler için 7-8 saat, çocuklar için yaşa göre 9-12 saat kaliteli uyku önerildi.
3. Yeterli sıvı alımı: Günlük 2-2,5 litre su tüketimi hedeflenmeli; susama hissi azalsa bile sıvı ihtiyacı devam eder. Ilık su, bitki çayları ve taze sıkılmış meyve suları tercih edilebilir.
4. Dengeli beslenme: Bağışıklık için C vitamini ve probiyotik kaynakları önemli. Portakal, mandalina, kivi, kırmızı biber, maydanoz, brokoli; yoğurt ve turşu gibi probiyotikler; kabak çekirdeği ve kuruyemiş gibi çinko içeren besinler beslenmede yer almalı. Haftada en az iki kez balık tüketilmesi, işlenmiş gıda ve aşırı şekerden kaçınılması tavsiye edildi.
5. Dinlenme ve tempo ayarı: Tatil dönüşünde yorgunluk hafife alınmamalı; ilk hafta yoğun tempoya girilmemeli, kısa dinlenme molaları verilmeli ve akşam saatlerinde ekran kullanımı azaltılmalıdır.
6. Maske ve öksürük etiketi: Uçak, otobüs, metro gibi kapalı alanlarda mümkün olduğunca mesafe korunmalı; gerekirse maske kullanılabilir. Öksürme ve hapşırma sırasında dirseğin iç kısmı veya tek kullanımlık mendil tercih edilmelidir.
7. Kapalı ortamların havalandırılması: Ev, ofis ve sınıfların düzenli havalandırılması temiz hava sirkülasyonunu sağlar ve sonbaharda solunum yolu enfeksiyonlarının yayılmasını azaltmaya yardımcı olur.
8. Aşı ve vitamin takibi: Sonbahar için grip aşısı planlamasında hedef dönem olarak Eylül-Ekim öneriliyor. D vitamini seviyelerinin kontrolü, düzenli yürüyüş ve hafif egzersizler bağışıklık için önemlidir. Okula başlayacak çocukların aşı takvimleri gözden geçirilmeli.
9. Fiziksel aktivite ve stres yönetimi: Kısa yürüyüşler, nefes egzersizleri ve hobiler stresin azaltılmasına yardımcı olur; düzenli hafif egzersiz bağışıklığı destekler.
10. Risk belirtileri ve kimler dikkat etmeli: Yüksek ateş, şiddetli halsizlik, inatçı öksürük, kanlı ishal, ağız kuruluğu veya idrar azalması gibi bulgular görüldüğünde doktora başvurulmalı. Özellikle bebekler, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar risk grubunda yer alıyor.
Pratik hatırlatmalar
Özçelik, basit hijyen kuralları, dengeli beslenme ve yeterli dinlenmenin bu dönemi daha sağlıklı geçirmenizi sağlayacağını belirtti. Tatil kaynaklı değil, yaşam düzenindeki değişikliklere bağlı sağlık sorunlarına karşı bu öneriler önleyici rol oynar.
MEMORİAL ANTALYA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI BÖLÜMÜ’NDEN UZM. DR. İREM ÖZÇELİK
