Teklifin özeti ve sunuluşu:
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünlüğün Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"ni AK Parti Grubu’nda milletvekilleriyle birlikte açıkladı. Güler, teklifin 12 madde olduğunu belirterek, sunum sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ve çok sayıda partinin temsilcilerine teşekkür etti. İmzalar arasında DEM Parti, CHP, HÜDA Par, Yeni Yol grubundan bazı milletvekilleri ve bağımsız isimlerin bulunduğunu, teklifin Meclis Başkanlığına yaklaşık 360 imza ile sunulduğunu ifade etti.
Ertelenen cezalar ve kapsam:
Teklif, PKK/KCK yapılanmasının tasfiyesi, silahların bırakılması, teslimi ve imhası ile bu sürecin güvenlik kurumları tarafından teyidinin ardından uygulanacak hüküm ve işlemleri düzenlemeyi amaçlıyor. Güler, komisyon raporunun 6. maddesi referans alınarak hazırlanan düzenlemede; örgütün fiili varlığı sona erdikten ve ilgili tespitin Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra soruşturma ve kovuşturmaların belirli koşullarla ertelenmesine yönelik hükümler bulunduğunu söyledi.
Teklifte, kasten adam öldürme suçları ile 2005 öncesi ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis gerektiren bazı eski hükümlerin kapsam dışı bırakıldığı; diğer örgüt suçlarına ilişkin ise TCK hükümleriyle uyumlu biçimde düzenleme getirildiği vurgulandı. Buna göre örgüt mensuplarına ilişkin hükümlerde; 15 yıla kadar olan cezalar için 5 yıl erteleme, 15 yıl ve üstü ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet unsuru içerenler için ise 10 yıl erteleme öngörülüyor. Teklife, 2013 tarihli 6415 sayılı terörizmin finansmanının önlenmesine ilişkin kanun kapsamındaki suçlar da dahil edildi.
Koruma tedbirleri, iptal ve izleme mekanizmaları:
Dördüncü madde kapsamında; soruşturma veya kavuşturma aşamasındaki dosyalar, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay ilgili ceza daireleri tarafından değerlendirilecek, gerekmesi halinde tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirlerinin kaldırılmasına ilişkin düzenleme yer alıyor. Güler, erteleme kararlarının şartlarının devam etmemesi veya yeniden suç işlenmesi halinde erteleme kararının infaz hakimi tarafından kaldırılacağına dikkat çekti.
Teklifte ayrıca erteleme kararı verilenlerin takibi ve tasfiye sürecinin raporlanması amacıyla kurumsal mekanizmalar oluşturuluyor. Bu kapsamda yedinci maddede, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında İçişleri, Adalet, Dışişleri, Milli Savunma Bakanlığı, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği, MİT Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği’nden oluşan bir heyet kurulması öngörülüyor. Heyet dönemsel toplantılarla süreci takip edecek, gerektiğinde teknik alt komisyonlar oluşturabilecek ve kamu kurumlarından bilgi alabilecek.
Parlamentoda da teklif kapsamında izleme mekanizması kurulması planlanıyor; bu komisyon TBMM’de düzenli bilgilendirme yapacak ve süreçle ilgili tavsiyelerde bulunabilecek. Güler, kurulun yapısı ve sayısının şu aşamada kesinleşmediğini belirtti.
Süre, başvuru ve görev yapanlara güvence:
Teklifte süre başlığı altında; MGK kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren 6 aylık başvuru süresi öngörülüyor. Yurt dışındaki kişilerin başvuruları için büyükelçilik ve konsolosluk kanalları kullanılacak. Ayrıca onuncu maddede, kanun kapsamındaki görevleri yerine getiren çalışanlara yönelik hukuki, idari ve cezai sorumluluklara ilişkin güvence yer alıyor.
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldızın hatırlatması üzerine Güler, erteleme kapsamındaki kişilerin hak yoksunluğu süreleri konusunda; 5 yıla kadar ertelenenlerde 2 yıl, 10 yıl erteleme olanlarda 3 yıl hak yoksunluğu öngörüldüğünü, bu uygulamanın otomatik değil kurul kararına bağlı olarak devreye gireceğini söyledi. Güler ayrıca kanun yürürlüğe girmeden önce gelmiş olan şikâyet veya ihbarlarda savcıların kurul izni olmadan soruşturmaya devam edebileceklerini belirtti.
Komisyon süreci ve bundan sonra:
Güler, Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yükselin kendi planlaması çerçevesinde iç tüzük kapsamında teknik değerlendirmeler yapacağını ve komisyonun 48 saat içinde, Cuma öğleden sonra 14.30-15.00 sularında toplantı davetlerini yapacağını söyledi. Toplama olarak teklifin geniş bir milletvekili desteğiyle Meclis’e sunulduğu, süreç boyunca hem hukuki hem de uygulama boyutunda tartışmaların süreceği beklentisi vurgulandı.
Güler’in açıklamaları sırasında AK Parti Grup Başkanvekili Abdulhamit Gül, MHP Grup Başkanvekili Filiz Kılıç ve diğer milletvekilleri hazır bulundu. MHP’den yapılan değerlendirmelerde siyasi partiler, seçim ve infaz kanunlarında değişikliklere de vurgu yapıldığı kaydedildi.
AK Parti Grubunun sunduğu teklif, tasfiye, teslim ve topluma yeniden kazandırma hedefiyle yapılandırılmış bir geçici özel kanun niteliği taşıyor; kanunun uygulanabilirliği, denetimi ve hukuki çerçevesi Adalet Komisyonu ve kurul kararlarıyla şekillenecek.
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin detaylarını kamuoyuyla paylaştı