tarımsal girdilerde eylül artışı: aylık yükseliş 2015 ortalamasının iki katı olarak açıklandı

Ali Çandır, TÜİK verilerine göre Eylül 2026'da Tarım-GFE aylık %3,78, yıllık %32,36 olduğunu; enerjinin yıllık artışının yüzde 53,38 olduğunu vurguladı.

Yayın Tarihi: 20.11.2026 15:09
Güncelleme Tarihi: 20.11.2026 15:09

tarımsal girdilerde eylül artışı: aylık yükseliş 2015 ortalamasının iki katı olarak açıklandı

Eylül verileri ve genel değerlendirme:

Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Eylül 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi. Çandır, Tarım-GFE'nin Eylül ayında aylık olarak %3,78; yıllık olarak ise %32,36 artış gösterdiğini belirtti.

Çandır, aylık %3,78 oranının endeksin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından bu yana Eylül ayları ortalaması olan (%1,95) seviyesinin yaklaşık iki katı olduğunu ifade etti. Buna karşın yıllık %32,36 artışın son 10 yılın Eylül ayları ortalaması olan %34,25'in altında kaldığını aktardı.

Alt kalemlerde öne çıkan değişimler:

Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetler genelinde aylık %4,05, yıllık %33,90 artış görüldüğünü söyledi. Tarım-GFE'nin alt kalemlerinde Eylül ayı için aylık değişimler şu şekilde gerçekleşti: tohum %2,72, enerji %9,56, gübre %3,76, ilaç %1,16, veteriner hizmetleri -%0,57, yem %3,26 ve diğer kalemler %1,48. Yıllık bazda ise tohum %26,22, enerji %53,38, gübre %31,90, ilaç %22,87, veteriner hizmetleri %25,37, yem %31,19 ve diğer kalemler %29,76 artış gösterdi.

Tarım yatırımlarına ilişkin mal ve hizmetlerde Eylül ayında aylık %2,02 ve yıllık %22,97 artış kaydedildiğini de Çandır sözlerine ekledi.

Üretici-tüketici farkı ve tarımın enflasyona katkısı:

Üretici tarafında Tarım-ÜFE Eylül ayında aylık -%1,19 düşüş gösterirken, yıllık artış %12,93 olarak açıklandı. Çandır, geçmiş 15 yıllık Eylül ayları ortalaması ile karşılaştırıldığında üretici fiyatlarındaki düşüşün ve yıllık artışın ortalamanın oldukça altında kaldığını belirtti ve bunun tarımsal faaliyetlerde uzun yıllara yayılan gelir kayıplarına işaret ettiğini ifade etti.

Yurtdışı üretici enflasyonu (YD-ÜFE) Eylül'de aylık %2,82, yıllık %33,64 artarken; yurtiçi üretici enflasyonu (Yİ-ÜFE) aylık %2,07, yıllık %27,38 arttı. Üretici düzeyindeki gıda kalemi ise aylık %1,18, yıllık %27,00 artış kaydetti. Buna karşılık tüketici enflasyonu (TÜFE) Eylül ayında aylık %1,84, yıllık %29,73 artış gösterdi.

Çandır, tüketici tarafında gıda enflasyonunun Eylül'de aylık -%0,002 düştüğünü, yıllık ise %24,11 artış kaydettiğini; işlenmemiş gıda enflasyonunun aylık -%2,33, yıllık %24,15; yaş meyve sebze enflasyonunun ise aylık -%8,93, yıllık %11,17 olduğunu belirtti.

Sonuç olarak Çandır, tarımın enflasyonla mücadelede hem tedarik hem de ürün tarafında pozitif katkı sağladığını vurguladı. Tarımsal üretici fiyatlarındaki yıllık %12,93 artışın TÜFE artışının yaklaşık yarısına denk geldiğini ve gıda bölümündeki fiyat hareketlerinin politika yapıcılar tarafından dikkate alınması gerektiğini söyledi.

ANTALYA TİCARET BORSASI (ATB) VE ANTALYA TARIM KONSEYİ (ATAK) YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ ÇANDIR...

ANTALYA TİCARET BORSASI (ATB) VE ANTALYA TARIM KONSEYİ (ATAK) YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ ÇANDIR, TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU’NUN (TÜİK) AÇIKLADIĞI EYLÜL 2026 TARIMSAL GİRDİ FİYAT ENDEKSİ’Nİ (TARIM-GFE) DEĞERLENDİRDİ.

Yazar
EDİTÖR

Esra Şimşek

Ben Esra Şimşek, 27 yaşındayım, İstanbul. aksiyon.com.tr Finans kategorisinde makro ekonomi ve bankacılık sektörünü analiz ediyorum. Hasan'ın aksine ben daha ciddi, kurumsal ve tamamen verilere dayalı bir yazı stiline sahibim. Piyasa analizleri benim işim.