Şuşa beyannamesi güney Kafkasya’da kalıcı barışın stratejik yol haritasıdır
konferans ve katılımcılar
Yeni Azerbaycan Partisi (YAP) tarafından Şuşa şehrinde düzenlenen "Küresel Güvenliğe Bölgesel Katkı: Güney Kafkasya’da Barış İnşası" başlıklı uluslararası konferans, Şuşa Beyannamesinin 5. yıl dönümü vesilesiyle gerçekleştirildi. Konferansa çok sayıda ülkenin siyasetçisi, akademisyeni ve uzmanı katıldı.
Şamil Ayrım'ın paneldeki değerlendirmeleri
TBMM Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, konferans kapsamında düzenlenen "Bölgesel projeler ve sınır ötesi işbirliği: Sürdürülebilir barışın ekonomik temelleri" panelinde konuştu. Ayrım, günümüzün güvenlik gündeminin sadece bölgesel değil küresel boyutlara ulaştığını; savaşlar, terörizm, düzensiz göç, ekonomik dalgalanmalar, enerji güvenliği, iklim değişikliği, siber saldırılar, dezenformasyon ve yapay zekâ çağının yeni riskler getirdiğini belirtti.
Ayrım, parlamento dışı aktörlerin ve parti diplomasisinin barış ve istikrarın güçlendirilmesinde önemli rol oynadığını vurgulayarak, 15 Haziran 2021 tarihinde Cumhurbaşkanları Recep Tayyip Erdoğan ile İlham Aliyev arasında imzalanan Şuşa Beyannamesi'ni yalnızca iki kardeş devletin ilişkilerini derinleştiren bir belge olmaktan öte, Güney Kafkasya’da kalıcı barış, güvenlik, ekonomik kalkınma ve bölgesel iş birliğinin stratejik yol haritası olarak nitelendirdi.
bölgesel projeler ve ekonomik entegrasyon
Ayrım, bölgesel bağlantıların ekonomik kalkınmaya katkısına dikkat çekerek Zengezur Koridoru, Bakü–Tiflis–Kars demiryolu, orta koridor güzergâhı, enerji nakil hatları ve ulaşım-lojistik ağlarının sadece ekonomik büyümeye hizmet etmediğini; aynı zamanda ülkeler arasında güven inşa ettiğini, karşılıklı çıkarları güçlendirdiğini ve çatışma risklerini azalttığını kaydetti.
Ayrım, Şuşa Beyannamesi’nin "bir millet iki devlet" anlayışını stratejik müttefiklik seviyesine taşıyan tarihi bir dönüm noktası olduğunu ifade etti ve taraflar arasındaki lider iradesi, parlamento iş birliği ile halklar arasındaki kardeşlik bağlarının bölgesel istikrar için temel teminatlardan biri olduğunu belirtti.
insani değerlendirmeler ve bölgedeki deneyim
Konuşmasında güncel insani krizlere de değinen Ayrım, Gazze’deki kayıplara işaret ederek 73 binden fazla can kaybı olduğuna ve bunlar arasında 20 bin çocuk bulunduğuna dikkat çekti. Savaşların siviller üzerinde yıkıcı etkileri olduğunu vurgulayarak barış çağrısını yineledi.
Ayrım, Azerbaycan’ın geçen yıllardaki deneyimine de değinerek, 44 günlük vatan savaşı ve ardından gerçekleştirilen operasyonlarla toprak bütünlüğünün sağlandığını, sonrasında başlatılan imar ve yeniden inşa çalışmalarının; yollar, köprüler, tüneller, akıllı şehir ve köy projeleriyle bölgesel kalkınma için model oluşturduğunu söyledi. Ayrıca mayınlar nedeniyle yaşanan can kayıplarına da değinerek rehabilitasyon ve yeniden yapılandırma çalışmalarının önemini vurguladı ve Azerbaycan’ın bu alandaki ulaştığı tecrübeyi uluslararası platformlarda, örneğin WUF13 gibi etkinliklerde paylaştığını belirtti.
Konferans, gün boyunca düzenlenen farklı panellerle devam edecek.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Şamil Ayrım, Şuşa şehrinde gerçekleştirilen konferansta, "Haziran 2021 tarihinde Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev arasında tarafından imzalanan Şuşa Beyannamesi yalnızca iki kardeş devlet arasındaki ilişkileri geliştiren bir belge değildir. Şuşa Beyannamesi aynı zamanda Güney Kafkasya'da kalıcı barışın, güvenliğin, ekonomik kalkınmanın ve bölgesel iş birliğinin stratejik yol haritasıdır" dedi.
