Söke Sarıkemer'de Tarihi Taşköprü, Atık Birikimi Nedeniyle Tehlikede
Aydın’ın Söke ilçesi Sarıkemer Mahallesi sınırlarındaki tarihi Taşköprü, Büyük Menderes Nehri’nden gelen çöp, katı atık ve ağaç kütüklerinin kemerleri tıkaması sonucu yeniden yıkılma riskiyle karşı karşıya kaldı. Köprünün üzerinden su geçişinin sağlanamaması, yapıda hem işlevsel hem de yapısal sorunlara yol açıyor.
Köprüyü tehdit eden başlıca unsurlar
Nehrin yukarı havzalarından taşınan atıklar ile yağmur sularının sürüklediği çöpler ve ağaç kütükleri uzun süredir köprü kemerlerini tıkamış durumda. Bu tıkanıklık, köprünün arka kısmında çöp birikintileri meydana getirmiş ve suyun doğal akışını engelleyerek taşkınlara zemin hazırlamıştır. Son dönemde yaşanan yoğun yağışlarla birlikte köprünün üzerinden su taşkınları gerçekleşmiş, bazı atıklar denize sürüklenmiş olsa da ağır ve büyük parçalar köprü üzerinde kalmaya devam etmektedir.
Yerel gözlemler ve oluşan hasar
Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği Başkanı Bahattin Sürücü tarafından yapılan yerinde gözlemler, köprünün batı bölümünde inen merdivenlerin yerinden kayması ve bazı basamakların tahrip olduğunu gösteriyor. Ayrıca köprünün kuzeybatı köşesinde oluşan alüvyon yığılması bazı kemerleri tıkamış durumda. Bu durum hem mahalle sakinlerinin köprüden geçişini engelliyor hem de köprü taşlarının yerinden oynamasına yol açarak yıkılma riskini artırıyor.
Dernek başkanı Sürücü, durumu şöyle aktarıyor: 'Geçtiğimiz günlerde etkili olan yoğun yağışların ardından nehirde su seviyesinin yükselmesiyle, kemerleri tıkalı olan köprüde su taşkınları yaşandı ve sular köprü üzerinden akmaya başladı. Taşkın sırasında biriken çöplerin önemli bir bölümü köprünün üzerinden aşarak denize sürüklendi. Ancak su seviyesinin düşmesiyle birlikte ağaç kütükleri, dallar ve benzeri büyük atıkların köprü üzerinde kaldığı görüldü. Batı bölümünde köprüye inen merdivenlerin yerinden kayarak bazı basamaklarının tahrip olduğu, köprünün kuzeybatı köşesinde alüvyon yığılması oluşturarak kemerlerin bazılarını tıkadığı görüldü. Bu durum, nehrin her iki yakasında bulunan mahalle sakinlerinin köprüden geçişini engellemekte; aynı zamanda köprü taşlarının yerinden oynamasına yol açarak yıkılma riskini artırmaktadır. Köprü kemerlerinin tıkalı olması ve ağır atıkların yapı üzerinde birikmesi, tarihi taş dokuda ciddi hasara neden olmaktadır. Nitekim bazı taşların yerinden oynadığı, bazılarının ise suya düştüğü gözlemlenmektedir. Mevcut durumun devam etmesi halinde, yeni atık birikimlerinin oluşturacağı basınç nedeniyle yapının çökme riski bulunmaktadır. Bu konuda yetkili kurum olan Devlet Su İşleri’nin (DSİ), atık toplama amacıyla kullanılabilecek yüzer bariyer sistemlerine sahip olduğu; ancak bu sistemlerin regülatör kıyılarında atıl durumda bekletildiği görülmektedir. Tarihi köprünün korunması için en etkili çözüm; katı atıkların köprüye ulaşmadan önce kurulacak yüzer bariyer sistemleriyle kontrollü şekilde toplanarak kıyıya çekilmesi ve bertaraf edilmesidir. Hem tarihi Taşköprü’nün bu tehditten kurtarılması hem de vatandaşların köprüyü güvenle kullanabilmesi için ilgili kurumların bir an önce gerekli ve yeterli önlemleri almasını talep ediyoruz.'
Çözüm önerileri ve yetkililere çağrı
Yerinde tespitlere göre en etkili müdahale, atıkların köprüye ulaşmadan önce kontrol altına alınmasını sağlayacak yüzer bariyer sistemlerinin kurulmasıdır. Yetkili kurum olan Devlet Su İşleri (DSİ)’nin böyle bir sistem kapasitesi bulunduğu; ancak mevcut bariyerlerin regülatör kıyılarında bekletildiği belirtiliyor. Uzun vadede köprünün korunması için düzenli temizlik, havza bazlı atık yönetimi ve taşkın kontrol önlemlerinin eş zamanlı uygulanması gerekiyor.
Mahalle halkının güvenli geçişi ve tarihsel değeri olan yapının korunması amacıyla ilgili kurumların acilen harekete geçmesi talep ediliyor.
TARİHİ TAŞ KÖPRÜDE YIKILMA TEHLİKESİ
