kış öncesi bakır kazan mesaisi:
Sivas'ta unutulmaya yüz tutan kalaycılık mesleği, kış hazırlıklarıyla birlikte yeniden hareketlendi. Ev hanımlarının kışın tüketecekleri yemekleri hazırlamak için tercih ettiği bakır kazanlar, kullanılmadan önce bakım ve onarım için ustaların tezgâhına getiriliyor. İşlerin ağırlığı, genellikle yaz aylarında başlıyor; sıcak havaya rağmen ateş başındaki çalışma aralıksız sürüyor.
işin aşamaları:
Gelen kapların ilk işi kumlanarak temizlenmesiyle başlıyor. Ardından kurumaya bırakılan kazanlarda gerekli sökme, tamir ve düzeltme işlemleri yapılıyor. Ustalar, kazanın yağını yüksek dereceli ateşte yakarak kir ve kalıntılardan arındırıyor, sonra yüzeyi silip düzeltmeler gerçekleştiriyor. Son aşamada ise kaplar yüksek ateşte kalaylanarak kullanıma hazır hale getiriliyor. İşlem büyük ölçüde el emeği gerektiriyor; kalaycılıkta makine kullanımı yerine ustalığın tecrübesi öne çıkıyor.
ustaların gözünden meslek ve gelecek:
55 yaşındaki kalay ustası Yunis Şevran, 15 yaşından beri babasından öğrendiği bu mesleği sürdürüyor. Şevran, işlerin özellikle kışlık hazırlıkların başladığı dönemde arttığını belirterek, "Sivas’ta kışa hazırlık için yemek yapanlar kazanlarını getiriyor. Biz de temizleyip, tamir edip kalaylıyoruz" diyor. Mesleğin zor ve sıcak iklime rağmen devam ettiğini vurgulayan usta, her aşamanın el emeğiyle yapıldığını ve makina kullanımının olmadığını tekrar ediyor.
Şevran, bakır kapların artık eskisi kadar zorunlu kullanılmadığına dikkat çekiyor. Piyasada birçok alternatifin bulunması talebi düşürmüş; bunun sonucu olarak da mesleğin ustası ve işi bilenlerin sayısı azalmış. Buna rağmen geleneksel yöntemleri bilen ustalar, kış hazırlığı döneminde yoğun bir tempoyla çalışmalarını sürdürüyor.
Sonuç olarak Sivas Zanaatkarlar Çarşısı'ndaki kalaycıların çalışması, hem yerel mutfak kültürünün korunmasına hem de kışa hazırlanan ailelerin ihtiyaçlarının karşılanmasına doğrudan katkı sağlıyor. Yaz sıcağına aldırış etmeyen bu ustalar, el emeğiyle sürdürülen bir zanaatın son temsilcileri olarak dikkat çekiyor.
KAPLAR, GEREKLİ TAMİR İŞLEMLERİNİN YAPILMASININ ARDINDAN YÜKSEK DERECELİ ATEŞTE KALAYLANIYOR.
