Misak-ı Millî halısının hikâyesi ve tespiti:
Sivas Valiliği öncülüğünde yürütülen araştırmalar, 1922'de Sivas'ta dokunan ve yıllarca envanterlerde yanlış kökenle nitelendirilen Misak-ı Millî Halısı'nın gerçek hikâyesini gün yüzüne çıkardı. Araştırmayı yürüten Sivas Hafıza Merkezi görevli isimler İdris Aslan ve Yaşar Abanos ile birlikte tarihî belgeleri inceledi; halının Sivas Darüleytamı öğrencileri tarafından dokunduğu belirlendi.
Osmanlı sonrası ve Millî Mücadele yıllarında artan şehit sayısı nedeniyle çok sayıda çocuk yetim kalmıştı. Bu çocukların barındığı ve eğitim gördüğü Sivas Öksüzler Yurdu'nda (Darüleytam) öğrenim gören çocuklar, Kurtuluş Savaşı'nın zaferi anısına üzerinde Misak-ı Millî haritası işlenmiş özel bir halı dokuyarak 1922'de TBMM'ye armağan etmişlerdi. Orijinal eser bugün Ankara Kurtuluş Savaşı Müzesi (I. TBMM Binası)'nda sergilenmektedir.
Replika yapım süreci:
Sivas Olgunlaşma Enstitüsü, halının aslına uygun replikasını üretmek için yaklaşık 9,5 aylık bir çalışma yürüttü. Projede geleneksel Sivas halıcılığının özellikleri titizlikle korundu; yün iplikler geleneksel kök boya tekniğiyle doğala uygun yöntemlerle renklendirildi ve halı geleneksel Türk düğümü ile el emeği olarak dokundu.
Replikada kullanılan malzeme ve işçilik detayları da öne çıktı: halının her bir metrekaresinde yaklaşık 360 bin düğüm bulunuyor ve ince kaliteli yün iplikler tercih edildi. Bu özellikler, geleneksel Sivas dokumacılığının inceliklerini ve kültürel mirasını bugüne taşımayı amaçlıyor.
Vali şimşek'in açıklamaları ve gelecek planı:
Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, çalışmanın Sivas Valiliği ve Sivas Hafıza Merkezi iş birliğiyle hayata geçirildiğini belirtti. Vali Şimşek, halının daha önce Isparta adına tescil edilmiş olduğunun tespit edildiğini ve bunun Sivas adına düzeltildiğini ifade etti. Orijinal eserin gönderilmesinde dönemin Sivas Valisi Faik Bey ile Sivas Mebusu Ziya Bey'in aracılık ettiğini anlattı.
Vali Şimşek, Sivas Kongresi'nin 107. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında replikanın son kesiminin yapılacağını ve günün törenine katılacak olan TBMM Başkan Vekili'ne takdim edileceğini açıkladı. Ayrıca halının sağ ve solunda yer alan kürelerden birinde Misak-ı Millî haritası, diğerinde ise Sivas vilayet haritası bulunduğunu hatırlattı.
Bu proje, yalnızca bir eserî yeniden üretme çabası olmaktan öte, Millî Mücadele döneminin toplumsal hafızasını ve Sivas halkının fedakârlıkla örülmüş bağışlama geleneğini görünür kılıyor. Vali Şimşek, çalışmada emeği geçen tüm ekiplere teşekkür ederek eserin, yetim çocukların ve şehitlerin anısına duyulan saygının somut bir nişanesi olduğunu vurguladı.
SİVAS VALİSİ YILMAZ ŞİMŞEK
