Sinop'ta Türkiye'nin ilk coğrafi işaretli su ürünü Lakerda tesisinde üretim başladı
Sinop'ta, Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) desteğiyle kurulan Lakerda ve Su Ürünleri Üretim Tesisinde üretim başladı. Proje, Sinop Ticaret ve Sanayi Odası tarafından hazırlanan ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü'nün Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) kapsamında desteklenen çalışmanın ürünü olarak hayata geçti.
Tesisin amacı ve üretim hattı
Tesis, coğrafi işaretli ve yaklaşık 3 bin yıllık geçmişe sahip Sinop Lakerda başta olmak üzere palamut, hamsi ve somon gibi bölgeye özgü su ürünlerinin hijyenik koşullarda işlenmesi, marine edilmesi ve paketlenmesi amacıyla kuruldu. Üretilen ürünler hem iç pazara hem de ihracat imkanlarına sunuluyor.
Üretim kapasitesi ve ekonomik katkı
Sinop'ta yılda 15-20 ton arasında lakerda üretimi yapılıyor; bu üretim ülke üretiminin yaklaşık yüzde 25'ini karşılıyor. Tesis, bölgedeki su ürünleri potansiyelini katma değerli ürünlere dönüştürerek yerel ekonomiye katkı ve sektörel rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
Altyapı, teknoloji ve eğitim
Proje kapsamında soğuk odalar, marine kazanları ve konveyörlerin yer aldığı makine ekipmanı ile modern bir üretim hattı kuruldu. Tesiste ayrıca depolama ve şoklama altyapıları bulunuyor. Nitelikli üretimi sağlamak amacıyla çalışanlara yönelik 60 saatlik eğitim programı uygulandı ve markalaşma ile görünürlük çalışmaları başlatıldı.
Pazar ve dağıtım stratejileri
Sinop Ticaret ve Sanayi Odası ve proje paydaşları, lakerda ve işlenen diğer deniz ürünlerinin pazar erişimini artırmak için hem yerel zincir marketlerde raf uygulamalarına başladı hem de e-ticaret kanallarını güçlendirdi. Ürünün tutundurulması için markalaşma ve festival gibi tanıtım faaliyetleri yürütülüyor; zincir marketlerle görüşmeler sonucu genişleme hedefleniyor.
Kurum temsilcilerinin değerlendirmeleri
KUZKA Genel Sekreteri Mehmet Akif Eraslan, tesisin lakerdanın markalaşması ve yerel kalkınmaya katkısı açısından önemine dikkat çekerek, projenin fikir aşamasından pazarlama desteğine kadar ajans tarafından sistematik olarak desteklendiğini belirtti. Eraslan, Sinop'un Türk somonu üretiminde ülke içinde önemli bir konumda olduğunu ve ülke somon üretiminin yaklaşık %40'ının Sinop'ta yetiştirildiğini vurguladı.
Sinop TSO Başkanı Salim Akbaş ise 2021'de başlatılan coğrafi işaret süreci ve 2023'te tescil edilen lakerda için sürdürülebilir üretim ve pazarlanabilirlik hedefleri üzerinde durdu. Akbaş, üretimin yarı endüstriyel bir yaklaşımla hijyenik şartlarda sürdürülmesi, festival tanıtımları ve e-ticaret kanallarının profesyonelleştirilmesiyle talebin arttığını; yerel marketlerde ve internet satışlarında olumlu geri dönüşler alındığını aktardı. Ayrıca Avrupa Birliği coğrafi işaret başvurusunun Komisyonlarda görüşüldüğünü belirtti.
Beklenen etkiler
Tesisin, bölge ekonomisine katma değer sağlama, su ürünleri sektöründe rekabet gücünü artırma ve yeni istihdam fırsatları yaratma açısından olumlu etkiler doğurması bekleniyor. Proje paydaşları, üretim kapasitesine göre talep doğrultusunda artırılabilecek bir üretim modeli ile lakerda ve diğer işlenmiş su ürünlerini hem iç pazarda hem de dış pazarlarda daha görünür hale getirmeyi hedefliyor.
Öne çıkan bilgiler: Türkiye'nin su ürünleri alanında coğrafi işaretli ilk ürünü Sinop Lakerda, KUZKA destekli tesiste üretiliyor; yıllık üretim 15-20 ton aralığında ve ülke üretiminin yaklaşık yüzde 25'i Sinop kaynaklı.
TÜRKİYE’DE SU ÜRÜNLERİ ALANINDA COĞRAFİ İŞARETLİ İLK ÜRÜN OLAN VE 3 BİN YILLIK GEÇMİŞE SAHİP SİNOP LAKERDA’SINA YÖNELİK KUZEY ANADOLU KALKINMA AJANSI DESTEĞİYLE KURULAN LAKERDA VE SU ÜRÜNLERİ ÜRETİM TESİSİ’NDE ÜRETİM BAŞLADI.
