Sessiz ilerleyen hepatit: karaciğer sağlığını korumanın yolları
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğr. Üyesi Prof. Dr. Seyit Ali Büyüktuna, 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü kapsamında viral hepatitlerin riskleri ve korunma yöntemleri hakkında uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Büyüktuna, hepatitin karaciğerde iltihaba yol açan önemli bir sağlık sorunu olduğunu belirtti.
Viral hepatitlerin sinsi seyri:
Prof. Dr. Büyüktuna, özellikle hepatit B ve C'nin uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebileceğine dikkat çekti. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2024 verilerine göre dünya genelinde 287 milyon kişi kronik hepatit B veya C ile yaşıyor ve aynı yıl bu enfeksiyonlar nedeniyle yaklaşık 1,3 milyon kişi yaşamını yitirdi. Birçok hepatit B hastası hastalığının farkında değil ve tedaviye ihtiyaç duyanların önemli bir bölümü sağlık hizmetlerine ulaşamıyor.
Aşı, tarama ve tedavinin önemi:
Hepatit B'ye karşı güvenli ve etkili bir aşı bulunduğunu belirten Büyüktuna, yenidoğanların ilk 24 saat içinde aşılanmasının ve çocukluk çağı aşılarının tamamlanmasının hastalığın gelecek kuşaklara taşınmasını önlemede en güçlü yöntemler olduğunu söyledi. Kronik hepatit B tanısı alanların düzenli takip ve gerektiğinde antiviral tedavi görmesinin siroz ve karaciğer kanseri riskini azalttığını aktardı.
Hastalığın tedavisinde kısa süreli ve ağızdan kullanılan ilaçlarla hastaların yüzde 95'inden fazlasında tamamen iyileşme sağlanabildiğini ifade eden Büyüktuna, bu nedenle erken tanı, test ve tedaviye zamanında başlanmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Kimler test yaptırmalı ve hangi önlemler alınmalı:
Prof. Dr. Büyüktuna vatandaşlara şu önerileri sıraladı: aşı durumunu kontrol ettirmek ve eksik aşıları tamamlamak; gebelik döneminde hepatit B taraması yaptırmak ve doğum sonrası bebeğin ilk 24 saat içinde aşılanmasını sağlamak; geçmişte kan nakli, güvenli olmayan enjeksiyon veya girişim, kan ve vücut sıvılarıyla temas gibi riskleri bulunan kişilerin hekimlerine danışarak test yaptırması. Ayrıca hepatit tanısı alan kişilerin düzenli takip ve tedaviden kopmamasının desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Yanlış inanışlar ve toplumsal farkındalık:
Büyüktuna, toplumda yaygın olan yanlış inanışlara değinerek hepatitin sarılma, tokalaşma, aynı ortamda bulunma veya birlikte yemek yeme gibi günlük sosyal temaslarla bulaşmadığını vurguladı. Hepatit hastalarının damgalanmaması gerektiğini söyleyen uzman, doğru bilgiyle toplumsal bilincin artırılmasının önemini yineledi ve aşı, test, düzenli takip ve erken tedavi kombinasyonunun pek çok ölümü önleyebileceğini aktardı.
PROF. DR. SEYİT ALİ BÜYÜKTUNA
