Buzlu kahveler her zaman masum değildir:
İstinye Üniversitesi Liv Hospital Bahçeşehir’den Diyetisyen Edanur Usta, yaz aylarında yaygınlaşan buzlu kahvelerin içeriklerine dikkat çekiyor. Sade espresso, cold brew veya su ve buzla hazırlanan seçenekler düşük kalorili ve antioksidan sağlayabilirken, market veya zincir kafelerden alınan aromalı, kremalı ürünler sıkça yüksek şeker ve kalori barındırıyor.
Gizli şeker ve kalori kaynakları:
Dyt. Usta, tüketicilerin buzlu kahveyi yalnızca kahve olarak değerlendirmesinin sık görülen bir hata olduğunu belirtiyor. Aromalı şuruplar, karamel sosları ve krema gibi katkılar içeceğin kalorisini ve ilave şeker miktarını ciddi oranda artırabiliyor. Hazır kremalı ve aromalı bir buzlu kahvenin 300-500 kalori ve 40-60 gram ilave şeker içerebildiğini belirten Usta, Dünya Sağlık Örgütü'nün günlük ilave şeker önerisinin yaklaşık 25 gram olduğunu hatırlatıyor.
Sıvı ihtiyacı ve dehidrasyon riski:
Kahvenin içerdiği kafeinin diüretik etkisi nedeniyle sıvı dengesine etkisi olabileceğini söyleyen Dyt. Usta, sıcak havalarda suyun öncelikli olması gerektiğini vurguluyor. Buzlu kahveler ferahlama sağlayabilir; ancak günlük sıvı ihtiyacının temel kaynağı su olmalıdır ve kahve suyun yerine geçirilmemelidir.
Mikrobiyolojik ve hijyen uyarıları:
Süt içeren buzlu kahvelerde soğutma ve hijyenin kritik olduğu uyarısında bulunan Usta, yetersiz soğutma veya uzun süre oda sıcaklığında bekleyen sütlü içeceklerin gıda zehirlenmesine yol açabilecek bakteriyel çoğalmaya zemin hazırlayabileceğini belirtiyor. Ayrıca temizlenmeyen buz makineleri de kontaminasyon riski taşıyor; açıkta beklemiş veya soğuk zinciri bozulmuş sütlü içeceklerden kaçınılmalıdır.
Metabolik etkiler ve uzun vadeli riskler:
Sade espresso veya cold brew bazlı kahveler düşük kalorili olsa da, şurup ve krema eklenen içecekler yüksek glisemik yüke dönüşerek kan şekerinde ani dalgalanmalara neden olabiliyor. Usta, bunun iştahı artırabileceğini ve zamanla insülin direnci ile metabolik sendrom riskini yükseltebileceğini ifade ediyor.
Kafein sınırları ve hassas gruplar:
Dyt. Usta, sağlıklı yetişkinler için günlük güvenli kafein alımının yaklaşık 400 miligram olduğunu, hamile ve emziren kadınların ise kafeini 200 miligram ile sınırlaması gerektiğini hatırlatıyor. Aşırı kafein tüketimi çarpıntı, hipertansiyon, anksiyete ve uyku bozukluklarına yol açabilir. Hipertansiyon, ritim bozukluğu, reflü veya gastrit gibi rahatsızlığı olan kişilerin de tüketimine dikkat etmesi gerekiyor; çocuklar ve ergenlerde ise yüksek şeker içeren buzlu kahveler kontrollü olmalı.
Pratik öneriler:
Evde hazırlanan kahveler içerik kontrolü sunduğu için daha avantajlı olabilir. Dyt. Usta, espresso veya cold brew bazlı sade seçenekleri, süt tercih edilecekse soğuk zincire dikkat ederek ve aromalı şuruplar yerine tarçın veya vanilya özütü gibi doğal aroma vericiler kullanmayı öneriyor. Hazır ürün alındığında etiket okunmalı; glikoz-fruktoz şurubu, karamel sosu, krema ve ilave şeker içeren ürünler mümkün olduğunca sınırlandırılmalıdır.
Sonuç olarak buzlu kahve yazın keyif verici bir seçenek olabilir; ancak içerik seçimine dikkat edilmediğinde gizli şeker ve kalori tuzağına dönüşebilir. Sıvı ihtiyacının temel kaynağı her zaman su olmalı, buzlu kahveler ise ölçülü ve bilinçli tüketilmelidir.
DİYETİSYEN EDANUR USTA
