Selçuk Üniversitesi Orta Toroslar'da dört yeni kayagülü türü keşfetti
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öncülüğünde yürütülen çalışma, Orta Toroslar'da dört yeni kayagülü (Aethionema) türünün bilimsel literatüre kazandırılmasını sağladı. Bulgular uluslararası hakemli Plants dergisinde yayımlandı.
Araştırma ekibi ve yöntem
Projeye Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul yürütücülüğünde Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul, Prof. Dr. Tuna Uysal, Doç. Dr. Meryem Bozkurt, Doç. Dr. Emrah Şirin, Doç. Dr. Hakkı Demirelma ve Doç. Dr. Burcu Yılmaz Çıtak katkı verdi. Çalışma, TÜBİTAK desteğiyle Aethionema cinsinin revizyonu amacıyla gerçekleştirildi.
Projede Türkiye genelinde 45 ilde saha çalışması yapıldı ve yaklaşık 1.500 örnek toplandı. Yurt içindeki 15 herbaryum ve yurt dışındaki yaklaşık 10 uluslararası herbaryumtaki örnekler incelenerek toplamda yaklaşık 2.500 örnek üzerinde değerlendirme yapıldı. Çalışmada morfolojik, taksonomik, tohum, polen, moleküler ve kromozom analizleri birlikte kullanıldı.
Bulgular ve dağılım
Analizler sonucunda Orta Toroslar'da daha önce bilim dünyasına tanıtılmamış dört yeni kayagülü türü belirlendi. Türlerin iki tanesi Karaman'da, biri Konya'da, biri ise Antalya'nın Akseki ilçesinde tespit edildi. Yeni türler Beyşehir kayagülü, Sultan kayagülü, Akseki kayagülü ve Göktepe kayagülü olarak adlandırıldı.
Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul, "Çalışmamız, TÜBİTAK tarafından desteklenen kayagülü (Aethionema) cinsinin revizyonuna yönelik bir projenin ürünüdür. Türkiye’de 45 ilde gerçekleştirdiğimiz arazi çalışmalarında yaklaşık bin 500 örnek topladık. Ayrıca yurt içindeki 15 herbaryum ve yurt dışındaki yaklaşık 10 uluslararası herbaryumu inceleyerek toplamda 2 bin 500’e yakın örnek üzerinde çalıştık. Morfolojik, taksonomik, tohum, polen, moleküler ve kromozom analizlerini birlikte değerlendirerek bu dört bitki türünün bilim dünyası için yeni olduğuna karar verdik" dedi.
Ertuğrul ayrıca, "Bu bitkilerin tamamı Konya, Karaman ve Antalya illerindeki Toros Dağları’nda tespit edildi. İki tür Karaman’da, biri Konya’da, biri ise Antalya’nın Akseki ilçesinde tanımlandı. Bu türleri Beyşehir kayagülü, Sultan kayagülü, Akseki kayagülü ve Göktepe kayagülü olarak adlandırdık. Kayagülü cinsi dünyada yaklaşık 70 türle temsil ediliyor ve bunların 51’i Türkiye’de yayılış gösteriyor. Bu 51 türün 37’si endemik, yani yalnızca Türkiye’de bulunuyor. Bu durum Türkiye’yi bu bitki grubu açısından önemli bir merkez haline getiriyor" ifadelerini kullandı.
Habitat, koleksiyon ve yayın
Türlerin çoğunluğu serpantin ve kireçtaşı gibi kayaç alanlarda, 1.100 ile 2.000 metre arasındaki yükseltilerde yetişiyor. Beyşehir kayagülü daha çok bozkır alanlarda gözlemlendi. Literatürde söz konusu türlerin halk tarafından yaygın kullanımlarına dair bilgiye rastlanmadı.
Yeni keşfedilen türler Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü bünyesindeki KNYA Herbaryumu'na eklendi; herbaryumda yaklaşık 30.000 örnek bulunuyor. Ertuğrul, yaklaşık 70 cilt olarak planlanan "Resimli Türkiye Florası" çalışmasıyla Türkiye’nin bitki çeşitliliğinin güncel ve görsel bir şekilde sunulmasının hedeflendiğini bildirdi.
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİSYENLERİ 4 YENİ BİTKİ TÜRÜ KEŞFETTİ
