SURFF ile şehirlerin iklim dirençliliğinde yeni dönem
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un öncülüğünde New York'ta düzenlenen toplantıda, şehirlerin iklim risklerine karşı dayanıklılığını artırmayı amaçlayan 'Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansmanı Faaliyeti' (SURFF) Girişimi resmen başlatıldı. Toplantı Türkevi'nde gerçekleştirildi ve UNDRR, UN-Habitat, İLBANK ile Uluslararası Belediyeler Birliği (UCLG) gibi kurumların temsilcileri katıldı.
Etkinlikte konuşan İLBANK Genel Müdürü Eyüp Karahan, UCLG Başkanı ve Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay ve UN-Habitat İcra Direktörü Anaclaudia Rossbach ile Dünya Bankası Grubu Küresel İklim Direktörü de değerlendirmelerde bulundu. Kurum, SURFF'in hedefiyle sahada uygulanacak projeler arasındaki boşluğu kapatacak somut bir araç olduğunu vurguladı.
SURFF nasıl yapılandırıldı:
SURFF, şehirlerin iklim hedeflerini fiili yatırıma dönüştürmeyi amaçlayan bir kolaylaştırıcı mekanizma olarak tasarlandı. COP31 Başkanlığı kapsamındaki mekanizma, mevcut fonların yerini almak yerine uluslararası finansman imkanlarını şehirlerin ihtiyaçlarıyla eşleştirecek. SURFF, proje geliştirme ve hazırlık desteği, teknik uzmanlık, kapasite geliştirme, finansmana erişim ve uzun vadeli ortaklıkları tek çatı altında ele alacak.
Üç temel sütun üzerinde kurgulanan SURFF şu bileşenleri içeriyor: birinci sütun İklime Dirençli Şehirler Ülke Platformu ile NDC'lerin yatırım yapılabilir kentsel proje portföylerine dönüşümü; ikinci sütun İklime Dirençli Şehirler Mükemmeliyet Merkezi ile teknik bilgi ve proje geliştirme kapasitesinin araçlara dönüştürülmesi; üçüncü sütun Uluslararası İklime Dirençli Şehirler Diyaloğu ile ise ülkeler, şehirler, kalkınma bankaları, finans kuruluşları ve teknik ortakların eşgüdümü sağlanacak.
Türkiye'nin saha deneyimi ve ayrıntılı sonuçları:
Kurum, SURFF uygulama modelinin Türkiye'de Asrın İnşa Seferberliği kapsamında hayata geçirilen yeniden inşa sürecinden beslenerek şekillendiğini belirtti. 6 Şubat'ta yaşanan afetin ardından başlatılan çalışmalar çerçevesinde ilk temeller 15'inci günde atıldı, 45'inci günde ilk köy evleri teslim edildi ve yaklaşık 2 yıl içinde 455 bin konut tamamlanarak hak sahiplerine verildi. Bugün deprem bölgesinde neredeyse 600 bine yakın konut inşa edilmiş durumda.
Kurum, afet konutlarının neredeyse sıfır enerjili bina yaklaşımıyla tasarlandığını ve bunun sonucunda enerji tüketiminde yüzde 39, sera gazı emisyonlarında yüzde 38 azalma sağlandığını aktardı. Bu deneyimin, dirençlilik, güvenli yapılaşma, altyapı, enerji verimliliği ve iklim eyleminin bir şehircilik politikasında nasıl bütünleşebileceğine ilişkin somut örnek sunduğu vurgulandı.
Küresel iş birliği çağrısı ve uygulama hedefleri:
Bakan Kurum, SURFF'ün COP31 Başkanlığı'nın İklim Uygulama Köprüsü içinde şehirler ayağını oluşturan en önemli araçlardan biri olduğunu söyledi ve ulusal kamu kaynakları, çok taraflı kalkınma bankaları, iklim fonları ile özel sektör kaynaklarının uyum içinde harekete geçirilmesi gerektiğini belirtti. Kurum, hedef ile proje, proje ile finansman, finansman ile uygulama arasındaki mesafeyi azaltmayı amaçladıklarını ifade etti.
Toplantının sonunda Kurum, Birleşmiş Milletler ve uluslararası finans kuruluşlarına SURFF'e destek çağrısı yaptı; Antalya'da mekanizmanın kurumsal yapısını, finansman araçlarını ve uygulama mekanizmalarını ulusal ve uluslararası ortak katkılarıyla geliştirmeye devam edeceklerini belirtti. Kurum, başarının yalnızca harekete geçirilen finansmanın büyüklüğüyle değil, desteklenen şehir sayısı, yatırım yapılabilir hale getirilen proje sayısı ve sahaya inen uygulamaların toplumda yarattığı etkilerle ölçüleceğini vurguladı.
SURFF, şehirlerin öncelikli ve yatırıma hazır projelerini uluslararası finansmanla buluşturarak uygulamayı hızlandırmayı ve daha güvenli, dirençli, sürdürülebilir şehirler inşa etmeyi hedefliyor. COP31 Başkanlığı bu ortaklığı New York'ta kurdu; uygulamaya taşınması için Antalya süreci öne çıkıyor.
COP31 BAŞKANI VE ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAŞKANI MURAT KURUM, RESMİ ZİYARET KAPSAMINDA BULUNDUĞU ABD'NİN NEW YORK KENTİNDEKİ TEMASLARINI SÜRDÜRÜYOR.
