SEDDK Başkanı Davut Menteş'in 14. Sigorta Haftası Sohbet Toplantısı Özeti
Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkanı Davut Menteş, 14. Sigorta Haftası kapsamında düzenlenen basın sohbet toplantısında sektörün finansal verileri ve düzenleyici çalışmaları hakkında kapsamlı açıklamalar yaptı. Menteş, sektör performansı, tahkim ve arabuluculuk uygulamaları, değer kaybı ölçümlemesi, Güvence Hesabı revizyonu ve tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES) başlıklarında değerlendirmelerde bulundu.
Finansal göstergeler: Prim üretimi ve karlılık
Menteş, yılın ilk yedi ayında sigorta sektörünün prim üretiminin önceki yılın aynı dönemine göre %47 büyüyerek yaklaşık 700 milyar TL seviyesine yaklaştığını açıkladı. Özkaynak büyümesinin %56 düzeyinde gerçekleştiğini ve 170 milyar TL'ye yaklaştığını belirtti.
Sektörün karlılık göstergelerine değinen Menteş, aktif karlılığın yaklaşık %6 ve özkaynak karlılığının yaklaşık %50 seviyelerinde olduğunu söyledi. Bankacılığa kıyasla sektörün pozitif ayrıştığını; reel karlılık, likidite ve finansal kaldıraç açısından da sağlıklı bir görünüm bulunduğunu vurguladı.
Tahkim, arabuluculuk ve uyuşmazlık yönetimi
Menteş, Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme taslağına ilişkin değerlendirmesinde, sigortalı ile sigorta şirketi arasında tazminat uyuşmazlığı halinde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmadan önce zorunlu arabuluculuk öngören düzenlemeye karşı olduklarını söyledi. Nedeni, sigorta uyuşmazlıklarının özel uzmanlık gerektirmesi ve arabuluculuk sürecinin zamanla nizami bir iskonto yöntemine dönüşebileceği endişesi olarak açıklandı.
SEDDK olarak tahkim sisteminde bazı kurumsal düzenlemeler talep ettiklerini belirten Menteş, danışma kurulu ve disiplin mekanizmalarının ihdasına yönelik önerileri ilgili makamlarla paylaşacaklarını ifade etti.
Değer kaybı ölçümlemesinde yeknesaklık hedefi
Menteş, değer kaybı hasarlarının en çok ihtilafa yol açan konulardan biri olduğunu belirterek, bu alanda yeknesak bir ölçümleme yöntemine geçilmesi için adımlar attıklarını bildirdi. TOBB bünyesindeki Sigorta Eksperleri İcra Komitesi'nden iç düzenleme ve standart belirlemesi talep ettiklerini, böylece tahkim başlangıç ve sonuç belirlemeleri arasındaki farkı azaltmayı amaçladıklarını söyledi.
Menteş, mevcut durumda bazı dosyalarda görülen yaklaşık %30 seviyesindeki uçurumun %10'un altına çekilmesini hedeflediklerini ve bu çalışmayı yakında uygulamaya alacaklarını belirtti.
Güvence Hesabı ve revizyon çalışmaları
Güvence Hesabı ile ilgili olarak Menteş, mevcut mekanizmanın zorunlu sigorta kollarında sigortalıyı koruduğunu, diğer branşlar için benzer bir ''çözümleme aracı'' eksikliğinin bulunduğunu aktardı. Bankacılıktaki TMSF benzeri bir yapıya dönüşebilecek bir revizyon taslağı üzerinde mutabakat aradıklarını, piyasa müdahalesi veya rekabeti bozucu bir etki bulunmamasına özen gösterileceklerini söyledi.
Hasar ödemeleri ve tedbir uygulamaları
Tedbir uygulanan şirketlerde önceliğin sigortalıların hak ve menfaatleri olduğuna dikkat çeken Menteş, bu şirketlerde mevcut ve sonrasında açılan hasar dosyalarının öncelikle ödenmesine yönelik program uygulandığını ve ödemelerin sürdüğünü belirtti. Poliçe iptallerine ilişkin ödemelerin bir kısmının da Güvence Hesabı tarafından yönetildiğini aktardı.
Yabancı payı ve sektör ilgisi
Menteş, 2021–2025 üretim esaslı dağılıma göre yabancıların üretim payının %50 olduğunu, aktifteki payın ise 2021'de yaklaşık %45 iken şu anda yaklaşık %44 seviyesinde bulunduğunu söyledi. Bazı yabancı şirketlerin pazardan çekilmesinin sektör genelini olumsuz etkilemediğini, yeni yabancı yatırımcı ilgileri olduğunu ve sektöre giriş taleplerinin devam ettiğini ifade etti.
TES zamanlaması ve diğer düzenleyici çalışmalar
Tamamlayıcı emeklilik sistemi (TES) ile ilgili taramaların sürdüğünü belirten Menteş, model belirleme çalışmalarının devam ettiğini ve takvimin 2026'nın ilk çeyreğinde netleşebileceğini söyledi. Sistemin yürürlüğe girişi için 2026'nın sonu veya ikinci yarısı olabileceğini ifade etti.
Ayrıca SEDDK'nin, sigorta dışından hayata girebilmek için banka düzeyinde sermaye gerekliliği benzeri uygulamalar, gayrimenkul ve iştirak hisselerine ilişkin sermaye kısıtlamaları, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi'nde kontrol uygulamaları ve kefalet senedi sahteciliğini önlemeye yönelik gelişmeleri hayata geçirdiğini aktardı.
Hasar yönetmeliği ve katılım sigortacılığı
Menteş, sektörün uzun süredir beklediği hasar yönetmeliği üzerinde çalıştıklarını ve bunun sektörde önemli bir ihtiyaç olduğunu vurguladı. Çalışmanın çoklu paydaş yapısıyla ilerlediğini ve destek bulan bir taslak olduğunu belirtti.
Katılım sigortacılığına ilişkin yeni düzenleme çalışmasının da tamamlanma aşamasına yaklaştığını söyleyen Menteş, amaçlarının sigortalılığa mesafeli duran kesimleri sisteme dahil etmek, Türkiye'ye özgü bir model oluşturmak ve uluslararası kabul görmüş ilkeleri uyarlamak olduğunu belirtti. Yeni tasarımda şeffaflık, sigortalı havuzlarının ayrı raporlanması ve şirketlerin operatör rolü gibi düzenlemeler öne çıkacak.
Sonuç
Menteş'in açıklamaları, sigorta sektöründe güçlü finansal görünüm ve düzenleyici reform beklentisinin bir arada olduğunu gösteriyor. Prim üretimindeki güçlü artış ve sermaye/likidite göstergelerindeki iyileşme, sektörün risk yönetimi ve sermaye yeterliliği açısından daha güvenli bir döneme girdiğine işaret ediyor. Öte yandan tahkim, değer kaybı ölçümlemesi, Güvence Hesabı revizyonu, hasar yönetmeliği ve TES gibi düzenleyici çalışmaların sonuçları yakın dönemde sektörün işleyişi ve uyuşmazlık dinamikleri üzerinde belirleyici olacaktır.
