Şanlıurfa'da bakırcılık yeniden canlanıyor
Şanlıurfa'da yaklaşık 20 metrekarelik dükkanında 50 yıldır bakır işleme ve süsleme yapan 65 yaşındaki hediyelik eşya ustası Halil Çalışır, unutulmaya yüz tutan mesleğin son yıllarda yeniden ilgi gördüğünü aktarıyor.
Usta ve atölyesi
Çalışır, kentteki bakırcılar çarşısında yürüttüğü atölyede mesleği sayesinde 7 çocuğunu büyüttüğünü belirtiyor. Mesleğe küçük yaşta başladığını anlatan usta, çıraklık döneminin kendileri için nasıl şekillendiğini anlatırken geleneksel eğitimin disiplinine işaret ediyor: 'Eskiden babalar çocuklarını bir ustanın yanına teslim eder, "Eti senin, kemiği benim" derlerdi. Biz de o şekilde yetiştik.'
Talep artışı ve nedenleri
Çalışır, bakıra yönelik talebin son yıllarda arttığını vurguluyor. Buna ilişkin olarak, bakırın sağlık açısından faydalarına dair yapılan bilimsel çalışmaların duyulmasının tüketicinin ilgisini artırdığını söylüyor. Çalışır'a göre tüketiciler artık mutfak eşyalarında bakırı tercih ediyor; ayrıca il dışından gelen ziyaretçilerin de bakır ürünlere talep gösterdiği ifade ediliyor.
Usta, alüminyumun sağlık endişeleri nedeniyle bazı tüketicilerin bakıra yöneldiğini aktarıyor ve satışlarda bir hareketlenme olduğunu belirtiyor: 'Eskiye nazaran bakır satışlarımız da artış oldu. Artık insanlar mutfaklarında bakırı kullanmaya başladılar. Alüminyum kanserojen yaptığı için bakıra yönelme oldu.'
Çıraklık kültürü ve gelecek endişesi
Geleneksel çıraklık modelinin zayıfladığına dikkat çeken Çalışır, mesleğin geleceğine dair kaygılarını paylaşıyor. 'Bu meslekte 10 yıl sonra kimse usta bulamayacak. Çünkü eleman yetişmiyor' sözleriyle, genç kuşakların bu işi tercih etmediğini vurguluyor. Usta ayrıca emeğe saygı ve ustalık tradisyonlarının azaldığını, yetiştirme yöntemlerinin değiştiğini anlatıyor: 'Dayak yesek, eve söylediğimizde bir dayak daha evde yerdik. Bana o zaman "demek ki yanlış bir şey yapmışsın ki dayak yemişsin" derlerdi. Şimdi bir çocuğa bir tokat atamayız.'
Sonuç olarak, Halil Çalışır ve benzer atölyeler, artan tüketici ilgisi sayesinde canlanma işareti verirken, mesleğin sürdürülebilirliği için nitelikli usta ve çırak yetiştirme sorununun aşılması gerektiği vurgulanıyor.
ŞANLIURFA'DA YAŞAYAN 65 YAŞINDAKİ HEDİYELİK BAKIR EŞYA SÜSLEME USTASI, UNUTULMAYA YÜZ TUTAN BAKIRCILIK MESLEĞİNİN SON YILLARDA YENİDEN İLGİ GÖRMEYE BAŞLADIĞINI SÖYLEDİ.
