Şanlıurfa'da anız yakmadan doğrudan ekim yaygınlaşıyor
Türkiye’nin en verimli tarım arazilerine sahip Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) bölgesinin merkezi Şanlıurfa’da çevreci ve sürdürülebilir üretim uygulamaları öne çıkıyor. 2025 yılında Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ile GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (GAPTAEM) iş birliğiyle başlatılan doğrudan anıza ekim çalışmaları, hasat sonrası anız yakılmadan üretimi mümkün kılıyor.
Yöntemin avantajları
Hasat sonrası tarlada kalan bitki artıkları toprak yapısı bozulmadan bırakılarak özel doğrudan ekim mibzerleriyle ekim yapılıyor. Bu yöntemle toprak nemi korunuyor, organik madde miktarı artıyor ve yakıt, işçilik ve zaman tasarrufu sağlanıyor. Ayrıca sürekli toprak işlemenin neden olduğu erozyon ve toprak yorgunluğu büyük ölçüde azalıyor.
Uygulama; buğday ve arpa hasadının ardından tarlalara soya fasulyesi, mısır, susam ve pamuk ekilmesini kapsıyor. Anız örtüsü toprağı güneşin olumsuz etkilerinden korurken su kaybını azaltıyor ve toprağın doğal yapısının korunmasına katkı sunuyor.
Uygulama ve destek
Yetkililer, çalışmanın hem toprak koruma hem de sürdürülebilir tarıma katkı sağlayacağını vurguluyor. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetleri Dairesi Başkanı Halil Hatipoğlu proje ile ilgili olarak şunları söyledi:
"Geçen yıl ortak anıza ekim projesini başlattık. 2026 yılında bunu genişleterek hem anıza mısır hem anıza soya ve anıza susam ile daha da büyüterek ama çiftçilerimiz hem anızlarını yandırmasın hem yanan anızdan sonra toprağın en verimli katmanı yüzey kısmı zarar görüyor. Ve çiftçilerimiz burada sürüm yapmadan direkt anıza ekim yaptıkları için yakıttan tasarruf, işçilikten tasarruf, zamandan tasarruf sağlıyor. Ve bunun olduğunu hem dünyada hem ülkemizde uygulayan çiftçilerimiz var. Enstitümüz ve tarım orman İl müdürlüğümüzle birlikte yakın zamanda çiftçi tarlasında da bunu çiftçilerimize göstereceğiz. Anıza ekim yapabilen 2 mibzerimizi, büyükşehir belediyemizin envanterine kazandırdık. Bunu da GAP İdaresi Başkanlığımızın desteklediği proje kapsamında aldık. Bunu zaman zaman her yıl farklı ilçelerde çiftçi tarlalarında da kullanıyoruz. Anıza ekimin yaygınlaşması için bu tür çalışmalarımız devam edeceğiz"
Ürün çeşitliliği ve uzman değerlendirmesi
GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Merkezi Yüksek Ziraat Mühendisi Ahmet Çıkman yürütülen ortak çalışmaya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Şimdi biz burada Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ve GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü olarak ortak bir çalışma yürütüyoruz. Yaptığımız çalışmada geçen yıl olumlu sonuçlar aldık. Buğday anızına mısır ekimi gerçekleştirmiştik. Başarılı sonuçlarını görünce bu yıl ürün çeşitliliğini arttırdık. Hem alanı arttırdık hem de 3 farklı üründe bu işlemi denedik. Geçen sene sadece buğday anızına mısır, mısır anızına da buğday ekimi gerçekleştirmiştik. Bu yıl ise buğday anızına hem soya hem mısır hem susam ekimi gerçekleştirdik. Buradaki amacımız hem ekonomik yönden çiftçilere katkı sağlamak hem de çevreye zarar vermemektir"
Yetkililer, uygulamanın yaygınlaşmasıyla sürdürülebilir tarım hedeflerine önemli katkı sağlanacağını belirtiyor.
ANIZ YAKMADAN VE TOPRAĞI SÜRMEDEN GERÇEKLEŞTİRİLEN DOĞRUDAN EKİM YÖNTEMİ SAYESİNDE HEM TOPRAK VERİMLİLİĞİ KORUNUYOR HEM DE YAKIT, ZAMAN VE İŞ GÜCÜ TASARRUFU SAĞLANIYOR.
