Tören ve açılışın kısa özeti:
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu katılımıyla gerçekleştirilen törende, 8 yıllık restorasyonun tamamlanmasının ardından Sakarya'nın Serdivan ilçesindeki Sangarios (Justinianus) Köprüsü halkın ziyaretine açıldı. Bakan Uraloğlu, eserin Ayasofya ile aynı dönemlerde inşa edildiğini hatırlatarak bu 1.500 yıllık yapının şehrin simgesi olarak yeniden canlandırıldığını vurguladı.
Tarihi arka plan ve kazı buluntuları:
Doğu Roma İmparatoru Justinianus tarafından MS 558-562 yılları arasında yaptırılan yapı, halk arasında Beşköprü olarak da biliniyor ve 12 kemerden oluşuyor. Köprü, 370 metre uzunluğa ve yaklaşık 10 metre genişliğe sahip olup tamamen kireçtaşından inşa edilmiş anıtsal bir erken Bizans dönemi eseridir. 2018'de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınan köprüdeki restorasyon çalışmalarında güney cephesindeki sarnıç ve hamam yapısı gibi yapılar gün yüzüne çıkarıldı.
Restorasyonun teknik ayrıntıları:
Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen restorasyonda köprünün taş ayakları ve kemerleri özgün dokusu korunarak titizlikle onarıldı. Köprünün ana taşıyıcıları arasında yer alan 7 adet ana geniş açıklıklı kemer korunurken, suyun akışını yönlendirmek ve ayakların zarar görmesini engellemek amacıyla sel yaranlar inşa edildi. Bu sel yaranları bir cephede yarım silindir, diğer cephede üçgen prizma formunda planlanarak köprü döşemesi üzerinde seyir alanları oluşturuldu.
Batısındaki giriş kapısı kalıntısı, han, hamam ve sarnıç gibi çevresel yapılar korunup düzenlendi; modern ancak tarihi kimliğe uygun aydınlatma sistemleriyle köprüye estetik ve işlevsel bir görünüm kazandırıldı. Bakan Uraloğlu çalışmaların yalnızca bir köprüyü yenilemekle kalmayıp Sakarya'nın tarih dokusunu koruma, turizm potansiyelini artırma ve gelecek kuşaklara miras bırakma amacı taşıdığını belirtti.
Restorasyonların kapsamı ve kültür mirası çalışmaları:
Bakanın verdiği bilgiye göre, Bugüne kadar restaurasyonu tamamlanan tarihi köprü sayısı 528'e ulaştı ve 40 tarihi köprünün restorasyonuna devam ediliyor. Daha önce Tarihi Hıdırlık Köprüsü, Malabadi Köprüsü, Kızılin Köprüsü, Taşköprü, Osmancık Koyunbaba Köprüsü, Diyarbakır Ongözlü Köprü ve Ani Köprüsü gibi önemli yapılarda benzer çalışmalar yapıldı.
Sakarya'ya yapılan ulaşım yatırımları:
Bakan Uraloğlu, 2002 yılından bu yana Sakarya'nın ulaşım ve iletişim altyapısına yaklaşık 251 milyar lira yatırım yapıldığını açıkladı. Bölünmüş yol uzunluğu 2002'de 131 kilometre iken bugün 403 kilometre'ye çıkarıldı. Ayrıca BSK kaplama uzunluğu önce 197 kilometre iken toplamda 555 kilometre'ye ulaştı.
Kuzey Marmara Otoyolu ile Sakarya'nın İstanbul ve Kocaeli ile bağlantısı güçlendirildi. Hizmete açılan projeler arasında Geyve Ayrımı - Taraklı Yolu, Sakarya-Taraklı, Sinanoğlu-Limandere Şehir Geçişi, Gümüşova Kavşağı ile Sakarya - Topca Köprülü Kavşağı bulunuyor. Devam eden karayolu projeleri arasında Kaynarca-Karasu Yolu, Ormanköy-Akyazı-Dokurcun Yolu, Hanlı Kavşağı-Mekece Yolu ve Şehir Hastanesi Yolu gibi güzergahlar yer alıyor.
Özellikle Kaynarca - Karasu projesinin Karadeniz Sahil Yolu'nu Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolu'na bağlamada stratejik öneme sahip olduğu belirtildi. Bu projenin toplam uzunluğu 58,1 kilometre olup bugüne kadar 54 kilometre tamamlandı; kalan 4,1 kilometrede çalışmalar sürüyor. Sakarya Çevreyolu (Pekşenler Yolu) ve Orta Anadolu Otoyolu projeleri de gündemdeki diğer büyük planlar arasında yer alıyor.
Demiryolu ve liman projeleri:
Sakarya'daki mevcut konvansiyonel demiryolu hattının tamamının yenilendiği, Karasu Limanı inşasıyla kentin uluslararası deniz ticareti ve ihracat merkezlerinden biri haline getirildiği ve limanın demiryolu entegrasyonuna yönelik 65 kilometre uzunluğunda Adapazarı-Karasu hattının yer teslimi yapılarak çalışmaların başladığı açıklandı.
Ayrıca kent içi trafiği rahatlatacak 15,2 kilometre uzunluğunda ve 19 istasyondan oluşan Adapazarı-Serdivan raylı sistem hattının ihalesinin neticelendirme aşamasında olduğu, bu yıl içinde çalışmalara başlanmasının planlandığı belirtildi.
Bakan Uraloğlu, bu yatırımların ve kültür mirası çalışmalarının Sakarya'yı daha yaşanabilir, güvenli ve kalkınmış bir şehir haline getirme hedefinin parçası olduğunu vurguladı ve köprünün hem geçmişle bugünü birleştiren bir işlev gördüğünü hem de turizm ve kültürel canlılık kazandıracağını ifade etti.
ABDULKADİR URALOĞLU
