Alacahan'da atıl kumaştan bebek atölyesi:
Trabzon’daki Ortahisar Halk Eğitim Merkezi bünyesindeki Alacahan atölyesinde yürütülen yöresel bez bebek çalışması, sandıklarda yıllardır duran kıyafetleri değerlendirmeyi amaçlıyor. Usta öğretici ve kursiyerler, anneanne ve ninelerin kıyafetlerinden ilham alarak, hem çocukların oynayabileceği hem de dekoratif amaçla kullanılabilecek nostaljik bebekler üretiyor.
Malzeme ve üretim anlayışı:
Çalışmada giyilmeyen kıyafetler, çemberler ve tülbentler toplanıp yeniden tasarlanıyor. Usta öğretici Filiz Kalaycı, üretimin temel özelliklerini şöyle anlattı: "Bebeklerimiz yıkanabilir, tamamen pamuklu ve içleri elyaf doludur. Çocuklar için zararlı herhangi bir boya ya da malzeme içermemektedir." Bu sayede plastik oyuncaklara alternatif olarak sağlıklı bir seçenek sunuluyor.
Kalaycı, projeyi folklorik sunumun ötesine taşıdıklarını vurguladı: "17 yıldır Halk Eğitim Merkezi’nde el sanatları giyim üretim alanında usta öğretici olarak görev yapmaktayım. Yöresel bebek çalışmaları yapıyoruz. Şehrimizde bu çalışmalar sadece folklorik olarak yapılıyor. Biz ise bunu folklorik değil, anneannelerimizin ve ninelerimizin kıyafetlerini bebeklere giydirerek yapmaya karar verdik;" dedi. Üretim hem kurs atölyesinde hem de satışa yönelik sürdürülüyor.
Hedef: kültürü yaşatmak ve yeni nesile taşımak:
Kalaycı, asıl amaçlarının sandıklarda unutulmaya yüz tutan kültürü yaşatmak olduğunu belirtti: "Asıl amacımız, sandıklarda duran kültürü gelecek nesillere taşımaktır." Üretilen bebekler turistlerden de ilgi görüyor; ziyaretçiler ürünlere genellikle "Karadeniz kızı" adını veriyor.
Kursiyerlerden Ayşe Ay, projeye katılma nedenlerini anlattı: "Bebekleri hocamızla birlikte yapıyoruz. Kalıplarını oluşturduk. Karadeniz kültürüne, Trabzon kültürüne ve buranın yörelerine göre ayrı ayrı hazırlıyoruz... Günümüzde çocuklarımızın Barbie bebeklerle büyüyen çocuklar olmasını istemiyoruz. Kültürümüzü unutmalarını istemiyoruz." Ayşe, aynı zamanda üretimin maddi getirisi olmaya başladığını ve taleplerin arttığını söyledi.
Kursiyer Emine Yazıcı ise genellikle atıl bez ve kumaşları kullandıklarını belirterek, "Genellikle atıl bez ve kumaşlardan yapıyoruz. Eski kumaşlardan yapılınca daha da güzel oluyor" dedi.
Atölye, hem çocuklara sağlıklı oyuncak sunmayı hem de ev ve iş yerleri için dekoratif, nostaljik objeler üretmeyi sürdürüyor. Filiz Kalaycı'nın önderliğinde öğrenciler, bölgenin izlerini taşıyan kumaşları dönüştürerek hem çevresel bir değerlendirme yapıyor hem de unutulmaya yüz tutan el sanatlarını canlı tutuyor.
Atıl kumaşları sanata dönüştürüyorlar
