Germiyan Festivali'nde ipek koza sergisi
Kahramanmaraşlı ipek koza sanatçısı Nuray Taşkıran, Kütahya'da düzenlenen Germiyan Festivali kapsamında açtığı sergide unutulmaya yüz tutmuş ipek koza sanatını ve Anadolu'nun güçlü sembollerinden biri olan Mor Cepken geleneğini ziyaretçilerle buluşturdu. Sergideki eserler, geleneksel formları modern tasarım diline taşıyarak kültürel mirası yaşatma amacını öne çıkarıyor.
Sergide öne çıkan eserler
Festival alanında ipek kozasından hazırlanan broşlar, kolyeler, teraryumlar, dekoratif tablolar ile gelin ve nişan çiçekleri gibi özel günlere yönelik süsleme ürünleri yer aldı. Taşkıran, ürünlerin hem estetik hem de taşıdıkları hikâyeyle ilgi gördüğünü belirtti; stantta ziyaretçilere ürünlerin kültürel anlamları ve üretim süreçleri aktarıldı.
Mor Cepken'in toplumsal mesajı
Serginin en dikkat çeken çalışmalarından biri Mor Cepken temalı broşlar oldu. Taşkıran, Mor Cepken'in Anadolu'da kadınların yaşadıkları sorunları sessizce topluma duyurmak için kullandıkları bir iletişim aracı olduğunu vurguladı ve şu ifadeleri paylaştı: "Cepkeni gören herkes kadının bir sorun yaşadığını anlardı."
Sanatçı, bu geleneğin yalnızca bir kıyafet olmadığını, aynı zamanda toplumsal dayanışmanın ve kadın haklarına verilen değerin sembolü olduğunu anlattı. Taşkıran, uygulamanın işleyişini açıklarken halkın devreye girerek erkeğe çeşitli sosyal yaptırımlar uyguladığını; selam verilmediğini, sohbetine alınmadığını ve kadının korunmasına yönelik adımlar atıldığını belirtti. Bu mekanizmanın amaçlarından birinin aile içi huzurun yeniden sağlanması olduğunu vurguladı.
Mor Cepken'in çıkarılmasının sorunların çözüldüğüne işaret ettiğini, çıkarılmaması halinde evliliğin sona erebileceğine dair toplum kodlarının bulunduğunu ifade eden Taşkıran, "Atalarımız bize bir rengin bile ne kadar güçlü anlamlar taşıyabileceğini göstermiş" değerlendirmesinde bulundu.
Gelenek ve çağdaş tasarım arasında köprü
Taşkıran, Mor Cepken geleneğinden aldığı ilhamı ipek kumaş ve ipek kozasıyla birleştirerek geçmişle günümüz arasında bir köprü kurduğunu belirtti. Hazırladığı broşlarda mor rengin sembolik anlamını korumaya çalıştığını, ipek kozasını ise sadece tekstilde değil aksesuardan tabloya, teraryumdan nişan tepsilerine kadar farklı alanlarda değerlendirdiğini anlattı.
Sanatçı, "İpek kozasını aksesuar yapımında kullanıyorum. Aynı zamanda tablolar, duvar süsleri, teraryumlar, gelin ve nişan çiçekleri, nişan tepsileri gibi birçok üründe değerlendiriyoruz" sözleriyle üretim yelpazesini özetledi ve doğal malzemenin kullanımını artırma hedefini vurguladı.
Doğal malzeme ve ziyaretçi ilgisi
Taşkıran, yapay malzemeler yerine doğaya zarar vermeyen doğal ürünlerin tercih edilmesinin önem taşıdığını belirterek, ipek kozasından hazırlanan çiçek ve süsleme ürünlerine son yıllarda artan bir ilgi olduğunu aktardı. Özellikle teraryumlar, broşlar, kolyeler ve nişan organizasyonlarında kullanılan ürünlerin yoğun talep gördüğünü, ziyaretçilerin ilk bakışta şaşırdığını ancak ürünlerin hikâyesini öğrendikçe ilgilerinin arttığını söyledi.
Kültürel mirası aktarma ihtiyacı
Taşkıran, kültürel değerlerin unutulmaması için sanatın etkili bir araç olduğuna dikkat çekti. Germiyan Festivali gibi etkinliklerin geleneksel el sanatlarının tanıtımı açısından önem taşıdığını, festival boyunca yoğun ziyaretçi ağırladığını ve hem ipek koza sanatını hem de Mor Cepken geleneğinin toplumsal mesajını yeni nesillere aktarmaya devam edeceğini belirtti.
Sanatçı Nuray Taşkıran "Mor Cepken" geleneğini ipek kozalarla geleceğe taşıyor
