Samsun ormanlarında çam kese tırtılı artışı: Ekosistem ve insan sağlığı riski
Samsun’da son dönemde çam ağaçlarında yaygınlaşan çam kese tırtılı, özellikle Samsun-Ankara yolu üzerindeki çam ormanlarında beyaz pamuk görünümünde keseler oluşturarak dikkat çekiyor. Zararlı, hem orman ekosistemine hem de kentsel alanlarda yaşayan insanlar için risk teşkil ediyor.
Biyoloji ve yayılım
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İzzet Akça yaşam döngüsünü özetliyor: "Haziran ve temmuz aylarında erginlerinden kelebekler çıkar, çiftleşirler ve yumurtalarını iğne yapraklar üzerine toplu halde bırakırlar. Ortalama 200 yumurta bırakırlar. Yumurtadan çıkan larvalar ilk dönemde küçük yapraklarla beslenir, bu aşamada tüyleri olmadığı için alerjik etki görülmez. Daha sonra kese örerler ve kese içinde toplu halde yaşarlar. Şu anda bu toplu bulunma dönemindeyiz."
Riskler: orman ürünleri ve insan sağlığı
Prof. Dr. İzzet Akça, zararın niteliğini şu sözlerle aktarıyor: "Özellikle çamgiller dediğimiz ağaç türlerinde yaprakları oburca yerler. Kentsel alanlarda da zararları var. Parklarda ve insanların yaşam alanlarında temas halinde alerjik reaksiyonlara neden olabiliyorlar". Bu nedenle ormanların yanı sıra piknik, park ve bahçe gibi insan yoğunluğunun bulunduğu alanlarda da dikkat gerekmektedir.
Müdahale önerileri ve iklim etkisi
Akça, mücadele yaklaşımında önceliğin doğaya zarar vermeyecek yöntemlerde olması gerektiğini vurguluyor: "Mücadele entegre bir bakış açısıyla yapılmalı. Öncelikle keselerin kesilip toplanarak imha edilmesi gerekir. Kimyasal mücadele ilk etapta düşünülmemeli; gerekirse doğa dostu yöntemler tercih edilmelidir." Ayrıca iklim değişikliğinin popülasyon artışında etkili olduğuna dikkat çekerek, "İklim değişikliği birçok canlıyı etkiliyor, bu etki en çok böceklerde görülüyor. Son yıllarda çam kese tırtılının artmasında küresel ısınmanın payı büyük" ifadelerini kullandı.
Özetle, Samsun ormanlarındaki çam kese tırtılı istilası hem ağaç sağlığını hem de insan sağlığını tehdit ediyor; kısa vadede keselerin fiziksel olarak toplanması ve uzun vadede entegre, doğa dostu mücadele stratejileri öncelikli öneriler arasında yer alıyor.
SAMSUN’DA SON DÖNEMLERDE ÇAM AĞAÇLARINDA YOĞUN OLARAK GÖRÜLEN ÇAM KESE TIRTILI, HEM ORMAN EKOSİSTEMİ HEM DE İNSAN SAĞLIĞI AÇISINDAN TEHDİT EDİYOR. ÖZELLİKLE SAMSUN-ANKARA YOLU ÜZERİNDEKİ ÇAM ORMANLARINDA BEYAZ PAMUK GÖRÜNÜMLÜ KESELERİYLE DİKKAT ÇEKEN ZARARLI, KENTSEL ALANLARDA DA RİSK OLUŞTURUYOR.
