Diyarbakır'da saman ticareti zinciri:
Diyarbakır ve çevre illerde saman toplayıp presleyerek satan Mehmet Yakışıklı ile samanın nakliyesini üstlenen Veysel Doğtaş, bölgedeki küçük ölçekli ticaretin iki önemli ayağını oluşturuyor. Yakışıklı, 10 yıldır tarladan topladığı samanları makineleriyle presleyip satıyor ve üreticilerle besiciler arasında adeta bir köprü görevi görüyor.
Presleme ve fiyat farkları:
Yakışıklı, tarlada samanın kilogramını 2.50-2.60 TL aralığında aldığını; presleyip nakliyecilere 4 TL'ye sattığını, bunun besicilere adrese teslim edildiğinde ise 6.50-7 TL aralığına geldiğini belirtiyor. Bu veriler, tarladaki fiyat ile son kullanıcıya ulaşan fiyat arasındaki marjın; presleme, depolama ve teslimat gibi ara hizmetlerle nasıl şekillendiğini gösteriyor.
Nakliye ve dağıtım rotaları:
Beş yıldır kendi aracıyla nakliye yapan Veysel Doğtaş, presçilerden tarlada samanı 4-4.10 TL aralığında satın aldıklarını, besicilere ise 6.5-7 TL bandında sattıklarını aktarıyor. Samanları İstanbul ve Erzurum başta olmak üzere birçok ile götürdüklerini söyleyen Doğtaş, geçen yıl samanı tarlada 8 TL'ye yüklediklerini ve üreticiye bunun 10-11 TL maliyete ulaştığını ifade etti.
Her iki emekçinin aktardıkları, saman tedarik zincirinin basit görünümünün ardında lojistik, işçilik ve piyasa talebi gibi unsurların fiyatlara doğrudan etki ettiğini ortaya koyuyor. Küçük ölçekli üreticiden nihai tüketiciye uzanan bu zincirde, presleme ve nakliye hizmetleri hem fiyat oluşumunda belirleyici oluyor hem de bölge ekonomisinde geçim kaynağı sağlıyor.
DİYARBAKIR'DA MEHMET YAKIŞIKLI İSİMLİ ÇİFTÇİ, 10 YILDIR SAMAN PRESLEMESİ YAPARAK, VEYSEL DOĞTAŞ İSE NAKLİYESİNİ GERÇEKLEŞTİREREK GEÇİMİNİ SAĞLIYOR.
