Sakarya'da ayakkabı ustalığının daralan sınırları
Yaklaşık 35 yıldır aynı dükkanda hizmet veren ayakkabı ustası Kamuran Yıldız, 20 yıldır sürdürdüğü ustalık deneyimini ve mesleğin karşı karşıya olduğu güçlükleri değerlendirdi. Yıldız, mesleğe merakla başladığını ve yıllarca hevesle çalıştığını ancak ilgi ve ihtiyaçta gözle görülür bir azalma olduğunu belirtti.
Talep daralması ve tüketici tercihlerindeki değişim
Yıldız, sektördeki dönüşümü, seri üretimin yaygınlaşması ve gençlerin ayakkabı tercihindeki değişime bağladı. Konuyu özetlerken şunları söyledi: "Eskisi kadar ilgi gösterilmiyor çünkü devir çok spora döndüğü için eski ayakkabılar örneğin kunduralar çok tamire gelmiyor. Ama spor ayakkabılar çıktığı için ayakkabı tamiri azaldı. Gençler büyük markaları küçük esnada tercih ediyor. Onlar büyük markaları tercih ediyor. Mesela çoğu spor ayakkabı tamire gelemiyor".
Çıraklık ve mesleğe yönelik motivasyon değişimi
Yıldız, çıraklık geleneğinde gözlenen erozyona dikkat çekti. Mesleğe ilk adım attıkları dönemlerde çırakların zincirin öğrenilmesine öncelik verdiğini, günümüzde ise gençlerin daha çok ücret ve çalışma koşullarını ön planda tuttuğunu aktardı: "Eskiden insan bir yere girdiği zaman ilk önce ’nasıl yetişebilirim’ düşüncesine giriyordu, maaşa bakmıyordu. Şimdi öyle değil. Şimdi ne kadar maaş verecek, kaç para verecek, kaç saat çalışacak ona bakıyor".
Ustalığın geleceğine dair kaygı
Çırak bulma güçlüğünün sürdüğünü vurgulayan Yıldız, mesleğin sürdürülebilirliği konusunda kaygılı: "Kişi kendi merak edecek ama önce maaşa bakıyorlar. Onun için maaşı güçlüyse geliyor yoksa gelmiyor. Bu zanaat bir gün bitecek çünkü yetişmiyor. Merak yok, gelen yok giden yok".
Yıldız'ın aktardıkları, Sakarya'da ve benzer yerlerde geleneksel zanaatların, tüketici alışkanlıkları ve çalışma tercihleri değiştikçe nasıl baskı altında kaldığına dair doğrudan bir tanıklık sunuyor.
SAKARYA'DA 35 YILDIR AYNI DÜKKANDA HİZMET VEREN VE 20 YILDIR AYAKKABI USTALIĞI YAPAN KAMURAN YILDIZ, MESLEĞE OLAN İHTİYACIN VE İLGİNİN YAVAŞ YAVAŞ AZALDIĞINI BELİRTTİ.
