Sağlıklı kilo kontrolü kronik hastalıkların önlenmesinde kritik rol oynuyor
SAMSUN - Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Pınar Sökülmez Kaya, toplumda sağlıklı kilo kontrolü konusundaki yaygın yanlışlara dikkat çekerek, bu sürecin yalnızca estetik bir kaygı olmadığını, aynı zamanda birçok kronik hastalığın önlenmesinde kritik rol oynadığını vurguladı.
Kilo kontrolünde temel ilkeler
Kaya, OMÜ'den yapılan yazılı açıklamada vücut ağırlık kontrolünün sağlıklı yaşamın sürdürülebilmesi için son derece önemli olduğunu belirtti. Vücut ağırlığının; yaş, cinsiyet, genetik yapı, yaşam biçimi ve çevresel etkenler gibi çok sayıda faktörden etkilendiğinin altını çizdi. Prof. Dr. Kaya’ya göre, dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite kilo kontrolünde en etkili yöntemlerin başında geliyor.
Prof. Dr. Kaya, "Sağlıklı bir vücut ağırlığı, kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri seviyelerinin düzenlenmesine yardımcı olur" ifadesini kullandı.
"Yalnızca kalori hesabı yeterli değil"
Kilo kontrolünde yalnızca kalori hesabı yapmanın yanıltıcı olabileceğini belirten Kaya, alınan enerjinin tüm besin öğelerini içermesi gerektiğini söyledi. "Et, süt, yoğurt, ekmek, tahıllar, kuru baklagiller, sebze ve meyveler gibi besin gruplarının hepsinden yeterli ve dengeli şekilde tüketmek gerekiyor" dedi.
Ayrıca öğün sayısı ve içeriğinin vücut ağırlığını doğrudan etkilediğini vurgulayan Kaya, değerlendirmede sadece boy uzunluğuna göre değil; bel çevresi, bel-kalça oranı ve vücut yağ yüzdesi gibi kriterlerin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Modern yaşam faktörleri: uyku, stres ve su tüketimi
Prof. Dr. Kaya, modern yaşamın getirdiği stres, uyku düzensizlikleri ve yetersiz su tüketiminin kilo kontrolünü zorlaştırdığını aktardı. "Düzenli uyku hormon seviyelerini dengede tutar ve kilo alımını engelleyebilir. Günde en az 7 saat uyumak, kilo kontrolü için önemli" dedi.
Stresin bazı bireylerde iştah kaybına, bazılarında ise sürekli atıştırma isteğine yol açtığını; yetersiz su tüketiminin ise tokluk hissini azaltarak fazla yeme riskini artırdığını belirtti.
Dışarıda yemek ve tatil dönemlerine ilişkin öneriler
Kaya, dışarıda yemek yerken hijyene dikkat edilmesini, et tercihinde kıyma yerine kuşbaşı veya ızgara gibi daha az işlem görmüş, yağsız etlerin seçilmesini önerdi. Yanında bol miktarda yağsız salata tüketilmesi ve mayonez, krema gibi katkılar içeren yiyeceklerden uzak durulması gerektiğini söyledi. İçecek tercihleri arasında sade kahve, bitki çayları, taze sıkılmış meyve suları ve ayranın uygun seçenekler olduğunu aktardı.
Tatil dönemleri ve mevsim geçişlerinin kilo kontrolünü zorlaştırabileceği uyarısında bulunan Prof. Dr. Kaya, özellikle açık büfe sırasında ihtiyacından fazlasını tabağa almamaya özen gösterilmesini, mevsim sebze ve meyvelerinin tüketilmesinin hem bağışıklığa katkı sağladığını hem de kalori alımını dengelemeye yardımcı olduğunu belirtti. Hareketliliğin azaltılmaması ve yürüyüş gibi aktivitelerin ihmal edilmemesinin önemini vurguladı.
Sonuç olarak, Kaya, sağlıklı kilo kontrolünün yalnızca görünüşle ilgili bir hedef olmadığını; kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri gibi önemli sağlık göstergeleri üzerinde doğrudan etkisi olduğunu belirterek, dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli uyku ve su tüketiminin bu sürecin temel taşları olduğunu ifade etti.
