Rutte: Putin paniğe kapılmanın eşiğinde, NATO sarsılmaz
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, New York'taki 11 Eylül Anıtı ve Müzesi'nde düzenlenen anma etkinliğinde yaptığı konuşmada, hem tarihten alınan derslere hem de güncel güvenlik dinamiklerine vurgu yaptı. Rutte, 5. Madde hatırlatmasıyla NATO'nun kolektif savunma anlayışının önemine değinirken, ittifakın kararlılığı ve Ukrayna'ya verilen desteğin Moskova üzerindeki etkisini ön plana çıkardı.
11 Eylül'den alınan ders ve ABD ile ilişki:
Rutte, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ilk kez yürürlüğe giren 5. Madde'nin, ittifakın dayanışma kabiliyetini gösterdiğini belirtti. Konuşmanın ardından yapılan söyleşide ABD ile NATO arasındaki ilişkinin "son derece güçlü" olduğunu ifade eden Rutte, savunma harcamalarındaki dengelenmenin önemine dikkat çekti. Rutte, savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması kararı sayesinde Avrupa, Kanada ve ABD arasındaki harcama yükünün daha dengeli hale geldiğini ve bunun ittifakı güçlendirdiğini vurguladı.
Putin'in durumu ve savaşın maliyeti:
Rutte, Rusya'nın Ukrayna'daki operasyonlarının Moskova için ağır bedeller doğurduğunu belirtti. Rus ordusunun aylık kayıplarına ilişkin değerlendirmesinde, Rusların "her ay 40 binden fazla personel kaybettiğini" ve "kesin rakam vermek gerekirse 43 bin ölü ya da ağır yaralı" olduğunu söyledi. Rutte, bu tür kayıpların büyük ölçüde NATO müttefiklerinin sağladığı hava savunma sistemleri ve diğer askeri destek sayesinde mümkün olduğunu ifade etti.
Rutte, Putin'in başlangıçta üst düzey generallerinden savaşın birkaç hafta içinde biteceği bilgisi aldığını; Moskova'da kutlamalar planlandığını ancak bunun gerçekleşmediğini hatırlattı. Tarihsel karşılaştırmalar yaparak, bir ay içinde bahsedilen kayıp sayılarının diğer büyük çatışmalarla kıyaslandığında "gerçekten sarsıcı" olduğunu söyledi.
Hibrit ve siber saldırılar, Arktik yaklaşımı:
NATO'nun yalnızca açık çatışmalara değil, aynı zamanda siber ve hibrit tehditlere karşı da hazır olduğunu belirten Rutte, karşılık seçeneklerinin tamamının kamuya açık olmadığını kaydetti: "Elimizde karşılık verilmesine ilişkin tüm seçenekler mevcut. Bunların tamamı kamuya açık değil." Rutte, yanıtların her zaman simetrik olmak zorunda olmadığını, bazen farklı türde ve zamanlamada faaliyetlerle misilleme yapılabileceğini vurguladı.
Rutte, Rusya'nın petrol ihracatını sürdürebilmek için kullandığı ve medyada "gölge filo" diye anılan eski tanker ağının, İsveç, İngiltere, Fransa, Belçika ve diğer müttefiklerin adımları sayesinde yavaşlatıldığını söyledi. Ayrıca Rutte, ABD ile Danimarka ve Grönland arasında imzalanan Grönland Anlaşması'nı, Arktik'e ilişkin Rusya ve Çin'in erişimini dengelemek için atılmış sağlam bir adım olarak nitelendirdi.
Ukrayna'ya destek ve savaşın seyri:
Rutte, Ukrayna'nın savaş alanında daha güçlü bir konuma geldiğini, cephe hatlarını tutmada ve Rusya içindeki kritik altyapıya saldırılarda daha isabetli ve etkili olduğunu belirtti. Kramatorsk, Slovyansk ve Donetsk gibi tahkim edilmiş bölgelerin Ukrayna'nın elinde kalmasının kritik önem taşıdığını ve mevcut değerlendirmelerin bu bölgelerin Ruslar tarafından ele geçirilmesinin zor olduğu yönünde olduğunu aktardı.
Hibrit saldırılara verilecek en iyi yanıtın Ukrayna'ya daha fazla destek olduğuna inandığını söyleyen Rutte, Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski'nin işaret ettiği gibi, bir hibrit saldırı durumunda Ukrayna'nın Öncelikli İhtiyaçları Listesi (PURL) için daha fazla kaynak sağlanacağını açıkladı. Bu mekanizmanın, ABD'nin kritik askeri desteği verdiği ve Kanada ile Avrupa'nın finansmanı üstlendiği bir yapı olduğuna dikkat çekti.
Teknoloji, dronlar ve savunma kapasitesi:
Rutte, savaş sahasından çıkartılan dersler arasında dronlar, anti-dron teknolojileri ve yapay zekanın öneminin öne çıktığını söyledi. NATO-Ukrayna ortak yapısının sahadan gelen tüm dersleri topladığını, bunları belirleyip savunma planlarına entegre ettiklerini belirtti. Üretim ve stoklama stratejileriyle ilgili olarak Rutte, dron üretim kapasitesine sahip olmanın, önceden üretilip depolamaktan daha etkili olduğunu savundu; teknolojinin her 6-9 ayda bir hızla değiştiğini, depodaki ürünlerin hızla eskidiğini örneklerle anlattı.
Gelecek için mesajlar:
Rutte, Avrupa, Kanada ve NATO'ya yönelik mesajlarında sakin olun çağrısı yaptı ve tekrarladı: "Neler olduğunu biliyoruz. Putin zor durumda. Çok büyük insan kaybı yaşıyor. Ukrayna'daki savaşı kazanamıyor. Bence biraz paniğe kapılmanın eşiğinde." NATO Genel Sekreteri, ittifakın her santimetre karesini savunacağının bilindiğini ve müttefiklerin gerekli güvenlik garantilerini sağlayacak hazırda planları bulunduğunu söyledi. Ocak ayında Paris'te Emmanuel Macron liderliğinde bir güvenlik garantileri paketinde uzlaşıldığını; paket hazır olduğunda uygulanabileceğini belirtti.
Rutte konuşmasını, savunma harcamalarının güçlü tutulması, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesi ve ittifakın kararlılığı mesajıyla sonlandırdı: "Durumun farkındayız. Hazırız. Sarsılmaz bir kararlılık mevcut. Kazanamazlar."
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, "Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin zor durumda. Çok büyük insan kaybı yaşıyor. Ukrayna’daki savaşı kazanamıyor. Putin’le çok görüşmemiz oldu ve onu biraz tanıyorum. Bence biraz paniğe kapılmanın eşiğinde" dedi.
