Zirvenin öncelikli başlıkları
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki görüşmenin, Alaska'da gerçekleşecek zirvede başlıca gündem maddesinin Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesi ve iki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesi olması bekleniyor.
Kremlin, görüşmede tarafların Ukrayna'da uzun vadeli ve barışçıl çözüm yollarını müzakere etmeye odaklanacağını belirtti. Putin'in çantasında, 14 Haziran 2024'te açıkladığı barış şartlarına dayanacak önerilerin bulunduğu kaydediliyor.
Putin'in barış koşulları
Kremlin'in duyurduğu çerçeveye göre Putin'in temel talepleri arasında Ukrayna'nın tarafsız, bağlantısız ve nükleer silahlardan arındırılmış statüye kavuşturulması, silahsızlandırılması, nazilerden arındırılması, Ukrayna'daki Rusça konuşan vatandaşların hak ve çıkarlarının güvenceye alınması ile ilhak ettiği Kırım, Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinin Rusya'nın toprakları olarak tanınması ve Batı yaptırımlarının kaldırılması yer alıyor.
İstanbul müzakerelerinin rolü
Görüşmede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan aracılığıyla 2022 ve bu yıl İstanbul'da yapılan doğrudan Rus-Ukrayna heyet görüşmelerinde elde edilen sonuçların da gündeme gelebileceği değerlendiriliyor. Putin, İstanbul'daki barış müzakerelerini daha önce "olumlu" olarak nitelendirmişti.
Rus-Amerikan ilişkilerinin normalleşmesi ve pratik gündem
Zirvede, eski Başkan Joe Biden döneminde bozulan Rus‑Amerikan ilişkilerinin normalleşmesinin hızlandırılması hedefiyle ekonomik ilişkiler, ortak ticari projeler ve savaş sonrası iptal edilen doğrudan uçuşların yeniden sağlanması gibi pratik konuların ele alınması öngörülüyor.
Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov ise Alaska ve Arktik'te Rusya ile ABD arasında büyük projelerin gerçekleştirilmesi perspektifinin bulunduğunu, zirvede ortak projelerin gündeme gelebileceğini belirtmişti. Ayrıca her iki tarafın, daha önce sona erdirilen nükleer silahlara ilişkin anlaşmaları yeniden değerlendirebileceği ihtimali de gündemde.
Kremlin, zirve sonucunda herhangi bir belgenin imzalanmayacağını açıklamıştı.
Trump'ın yaklaşımı ve önerileri
Trump, göreve dönmesinin ardından ilk kez Putin ile bir araya gelecek. Trump'ın görüşme sonrası Putin ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy'i aynı masaya oturtma hedefi bulunuyor. Ayrıca Trump, Rusya'nın şartlarına karşılık "Ukrayna lehine bir toprak takası" planını masaya koyacağını ve Ukrayna için güvenlik garantileri talep edeceğini kamuoyuna ifade etti.
Trump'ın, ateşkese ulaşılması konusunda ısrarcı olması; istekleri gerçekleşmezse Rus ekonomisine yönelik yaptırımları yeniden öne sürebileceği de aktarılanlar arasında.
Zirve sonrası beklentiler
Görüşmenin ardından, tarafların ikinci bir görüşmeyi Rusya'da gerçekleştirme olasılığı konuşuluyor. Zirvede alınacak kararların kapsamı ve resmi metin üretimi konusundaki beklentiler ise Kremlin'in duyurusuna paralel olarak sınırlı tutuluyor.
