Prostat farkındalığı ve erken tanının önemi:
İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Üroloji Uzmanı Op. Dr. Ali Eroğlu, 15 Eylül Dünya Prostat Kanseri Farkındalık Günü kapsamında erkekleri düzenli kontrole çağırdı. Eroğlu, erken evrede yakalanan prostat kanserinde tedavi başarısının yüksek olduğunu vurgulayarak, hastaların kanser korkusuyla muayeneden kaçmaması gerektiğini söyledi. Uygun izlem, cerrahi, radyoterapi veya kombine yaklaşımlarla hastalığın büyük ölçüde kontrol altına alınabildiği belirtildi.
Ne zaman kontrole başlamalıyız:
Op. Dr. Ali Eroğlu, hiçbir şikayeti olmayan sağlıklı erkeklerin 50 yaşından itibaren rutin kontrol ve PSA testine başlaması gerektiğini; ailesinde prostat kanseri öyküsü bulunanların ise 40–45 yaşlarından itibaren tarama yaptırmasının önerildiğini ifade etti. Bu öneri, risk faktörlerine göre tarama zamanının erkene çekilmesine dayanıyor ve kişiye özel değerlendirme gerektiriyor.
Prostat hakkında sık rastlanan yanlışlar:
Toplumda prostatla ilgili yaygın dört yanlış inanca işaret eden Eroğlu şunları dile getirdi:
1. Ayakta idrar yapmak prostatı büyütür veya kanser yapar: Bu iddia bilimsel olarak desteklenmemektedir; idrar pozisyonunun prostat büyümesi veya kanser riski üzerinde kanıtlanmış etkisi yoktur. Pozisyon seçimi tamamen kişisel konfor meselesidir.
2. Kabak çekirdeği ve bitki çayları prostatı küçültür: Bu tür besin ve bitki çayları genel sağlığa katkı sağlayabilir, ancak prostatı küçülttüğüne veya kanseri tedavi ettiğine dair güçlü bilimsel kanıt yoktur; tıbbi tedavinin yerine geçmezler.
3. PSA yüksekliği kesinlikle kanser demektir: PSA düzeyini artırabilecek birçok masum durum vardır; idrar yolu enfeksiyonu, prostatit (prostat iltihabı), iyi huylu prostat büyümesi veya yakın zamanda gerçekleşen cinsel aktivite PSA’yı geçici olarak yükseltebilir. Tek başına PSA sonuçları, mutlaka kanser anlamına gelmez; ek değerlendirme gereklidir.
4. Prostat ameliyatı sonrası cinsel yaşam biter: Modern cerrahi teknikler, örneğin robotik ve laparoskopik yöntemler ile sinir koruyucu yaklaşımlar, idrar kontrolü ve cinsel fonksiyonların korunmasına büyük katkı sağlamaktadır. Cerrahi sonrasında fonksiyon kaybı riski geçmişe göre azalmıştır.
Belirtileri önemseyin, muayeneyi ertelemeyin:
Sık idrara çıkma, gece uyanma, zayıf idrar akışı gibi yakınmaların "yaşlılık" bahanesiyle geçiştirilmemesi gerektiğini kaydeden Eroğlu, parmakla yapılan muayenenin (DRE) birkaç saniye süren ve ağrısız bir işlem olduğunu hatırlattı. Erken tanı hayat kurtarır; bu nedenle tüm erkeklerin düzenli sağlık kontrollerini aksatmamaları önerildi.
İZMİR TEPECİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÜROLOJİ UZMANI OP. DR. ALİ EROĞLU
