İyi huylu prostat büyümesi: Ne zaman sorun oluşturur?
Liv Hospital Samsun Üroloji Uzmanı Opr. Dr. Çağlar Yıldırım, prostatın erkeklerde mesane çıkışında yer alan ve salgı görevi olan bir organ olduğunu hatırlatıyor. Ortalama 20 gram olan prostat dokusu, yaşla birlikte büyüyerek 25–30 gramın üzerine çıktığında prostat büyümesinden söz edilir. Ancak her büyüme hastalık anlamına gelmez.
Belirti ve hastalık tanımı
Prostatın içinden geçen idrar kanalına baskı başladığında şikâyetler ortaya çıkar. Büyüme idrar akımını bozacak seviyeye ulaşırsa hastalık belirtileri başlar ve tedavi ihtiyacı değerlendirilir. Opr. Dr. Yıldırım’a göre iyi huylu prostat büyümesi yaşla birlikte neredeyse tüm erkeklerde görülür; erkeklerin yaklaşık yarısında tedavi ihtiyacı, yaklaşık yüzde 15’inde ise cerrahi gereksinim gelişmektedir.
Tedavi yaklaşımı: Önce yaşam tarzı
Tedavi her zaman ameliyat anlamına gelmez. İlk basamakta sıvı alımının dengelenmesi, beslenme düzenlemesi ve varsa kabızlığın giderilmesi gibi yaşam tarzı değişiklikleri tedavinin temelini oluşturur. Bu müdahaleler genellikle semptomları hafifletebilir veya ilerlemeyi yavaşlatabilir.
İlaç ve bitkisel seçenekler
Yaşam tarzı düzenlemeleri sonrası ilaç tedavileri devreye girer. Kullanılan ilaçlar genellikle prostat dokusunu gevşeterek idrar kanalını rahatlatan gruplar ve hacim küçültücü tedavilerdir. Bazı durumlarda bitkisel içerikler de destek olarak kullanılabilmektedir. Opr. Dr. Yıldırım, her prostat büyümesinin tedavi gerektirmediğini ve tedavi gerektiğinde bunun mutlaka cerrahi olmadığına dikkat çekiyor.
Cerrahiye yönlendiren kriterler
Cerrahi kararları belirli kriterlere göre verilir. İdrar yapma yalnızca prostattan kaynaklanmaz; mesanenin kasılma gücü ve idrar kanalının durumu da ameliyat kararında önem taşır. Bu nedenle bazı hastalarda ameliyat öncesi mesane ve idrar kanalı endoskopik olarak incelenir.
Opr. Dr. Yıldırım, cerrahiye yaklaştıran durumlar arasında tedaviye direnç, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, kanama, idrar tıkanıklığı, böbrek yetmezliği ve mesane taşı bulunduğunu belirtiyor.
Lazer ve diğer cerrahi yöntemler
Günümüzde iyi huylu prostat büyümesinde en güncel cerrahi yöntemler lazerle yapılan girişimlerdir. Kullanılan lazer tipine göre HOLEP, THULEP veya BIPOLEP adlarıyla anılan yöntemlerde, prostatın iç dokusu çıkarılarak kanal açılır. Bazı hastalarda su buharı yöntemi olan REZUM, çok büyük prostatlarda ise açık prostatektomi tercih edilebilmektedir.
HOLEP ve THULEP: Kapalı cerrahide öne çıkan yöntemler
Opr. Dr. Yıldırım, HOLEP ve THULEP ameliyatlarının kapalı cerrahide altın standart olma yolunda ilerlediğini söylüyor. Bu yöntemler idrar kanalından endoskopik olarak uygulanır, kanama daha azdır ve daha fazla doku çıkarıldığı için yeniden ameliyat gereksinimi düşüktür. Hastanede kalış ve sondalı sürenin kısalması da önemli avantajları arasındadır.
Ayrıca lazer enerjisinin çevre dokulara zarar vermemesi nedeniyle sinir hasarı neredeyse görülmemekte, sertleşme fonksiyonları korunabilmektedir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan bazı hastalarda da bu ilaçları kesmeden ameliyat yapılabildiği belirtiliyor.
Sonuç
Opr. Dr. Çağlar Yıldırım’ın değerlendirmesi, iyi huylu prostat büyümesinde önce konservatif yaklaşımların ve ilaç tedavisinin öne çıktığı; cerrahinin ise net kriterler karşılandığında ve uygun yöntemlerle güvenli şekilde uygulandığı yönündedir. Her prostat büyümesi otomatik olarak ameliyat gerektirmez, tedavi ihtiyacı ve yöntemi hastanın semptomlarına, mesane ve kanal durumuna göre kişiselleştirilir.
OPR. DR. ÇAĞLAR YILDIRIM
