Profesörden hantavirüs uyarısı: kapalı alanlar risk taşıyor
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Faruk Geyik, son dönemde gündeme gelen hantavirüs vakalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Büyük Anadolu Kocaeli Darıca Hastanesi'ndeki görevine atıfta bulunan Geyik, bir turistik seyahat gemisinde görülen vaka nedeniyle toplumda endişe oluştuğunu belirtti.
Hantavirüsün kaynağı ve riskli alanlar
Prof. Dr. Geyik, hantavirüslerin başta fareler ve diğer kemirgenler tarafından taşındığını, insanlarda ciddi solunum ve böbrek yetmezliği tablolarına yol açabileceğini hatırlattı. Özellikle uzun süre kapalı kalan yaşam alanları, gemiler, depolar, ambarlar, konteynerler, liman sahaları, yiyecek stok alanları ve uzun süre kullanılmamış ortamların bulaşma riski bakımından önem taşıdığını vurguladı.
Bulaş yolları
Hantavirüsün kişiden kişiye kolay bulaşan bir hastalık olmadığını belirten Prof. Dr. Geyik, en sık bulaş yolunun enfekte kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve salyası ile kirlenmiş ortamların solunması olduğunu söyledi. Fare dışkısı bulunan alanların süpürülmesi sırasında virüsün havaya karışabileceğini, kirli yüzeylere temas sonrası ağız, burun veya göze dokunulmasının ve nadiren kemirgen ısırıklarının bulaş yolunu oluşturduğunu ifade etti.
Belirtiler ve hastalığın seyri
Belirtilerin genellikle kemirgen teması sonrası 1–8 hafta içinde ortaya çıkabildiğini aktaran Prof. Dr. Geyik, hastalığın başlangıçta grip benzeri tabloyla başladığını, yüksek ateş, halsizlik, aşırı yorgunluk, baş/kas/karın/sırt ağrıları, bulantı ve kusmanın sık görülen bulgular olduğunu söyledi. Ağır vakalarda öksürük, nefes darlığı, akciğer tutulumu, böbrek fonksiyon bozukluğu, tansiyon düşüklüğü ve yoğun bakım gereksinimi olabileceğini belirtti.
Geyik, coğrafi farklılıklara dikkat çekerek, bize yakın bölgelerde genellikle böbrek hasarı ve hemorajik ateşle seyreden böbrek sendromu gözlenirken, Amerika kıtasında nefes darlığı, hipotansiyon, akciğer ödemi ve solunum yetmezliği ile karakterize tabloların daha sık rapor edildiğini ifade etti.
Korunma önerileri
Fare ve kemirgen kontrolünün hayati önemde olduğunu söyleyen Prof. Dr. Geyik, şu önlemleri sıraladı: gıda depolarının kapalı tutulması, açıkta yiyecek bırakılmaması, çöp alanlarının düzenli temizlenmesi ve gemiler ile limanlarda profesyonel kemirgen kontrolü yapılması. Kemirgen dışkısı görülen alanlarda kuru süpürme veya elektrikli süpürge kullanımı virüsü havaya yayabileceği için temizlik sırasında eldiven ve maske takılması ve çamaşır suyu içeren dezenfektanların kullanılması gerektiğini vurguladı.
Ayrıca uzun süre kapalı kalan depo, ambar, gemi kamarası veya konteynerlerin uzun süre havalandırılması ve riskli alanlarda N95/FFP2 maske, eldiven, koruyucu gözlük kullanılmasının önerildiğini belirtti.
Risk grupları ve toplum için öneriler
Gemi personelleri, liman çalışanları, depo ve ambar çalışanları, temizlik personelleri, kampçılar ve kırsal alan çalışanları ile uzun süre kapalı alan temizliği yapan kişilerin risk altında olduğunu söyleyen Prof. Dr. Geyik, hantavirüsün nadir görülen ancak ciddi seyredebilen bir enfeksiyon olduğunu belirtti. Şu an için toplumda yaygın bir salgın olduğuna dair veri bulunmadığını ifade etti.
Ateş, yoğun halsizlik, nefes darlığı veya kemirgen teması öyküsü olan kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini hatırlatan Geyik, toplum sağlığının korunması için doğru bilgiye dayalı hareket edilmesi, hijyen kurallarına uyulması ve resmi sağlık otoritelerinin açıklamalarının takip edilmesinin önemine dikkat çekti.
ENFEKSİYON HASTALIKLARI UZMANI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ UZMANI PROF. DR. MEHMET FARUK GEYİK
