Prof. Dr. Pınar Yıldız: Erken tanı veremi iyileştirir, bulaşmayı önler
DÜZCE(İHA) – Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Pınar Yıldız, "Verem Eğitim ve Farkındalık Haftası" kapsamında tüberküloz (verem) hakkında bilgilendirme yaptı. Yıldız, veremin bakteriyel kaynaklı, bulaşıcı bir hastalık olduğunu ve en sık akciğerleri tuttuğunu ancak lenf bezleri, beyin zarı, kemikler ve böbrekler gibi birçok organda da hastalık yapabileceğini belirtti.
Verem: Küresel ve Türkiye görünümü
Yıldız, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre veremin hâlâ dünyada en fazla ölüme yol açan ilk 10 enfeksiyon hastalığından biri olduğunu vurguladı. Her yıl milyonlarca yeni vaka bildirildiğini; gelişmekte olan ülkelerde daha yaygın görüldüğünü söyledi. Türkiye'de ise düzenli taramalar, ücretsiz ilaç temini ve takip sayesinde vakaların yıllar içinde azaldığını, ancak veremin tamamen yok olmadığını ve farkındalığın sürmesi gerektiğini ifade etti.
Belirtiler ve erken tanının önemi
Veremin en sık görülen belirtilerini sıralayan Yıldız, bunları şu şekilde paylaştı: 2 haftadan uzun süren öksürük, balgam çıkarma, bazen kanlı balgam, göğüs ağrısı, ateş, gece terlemesi, iştahsızlık ve kilo kaybı, halsizlik ve çabuk yorulma. Bu belirtilerden özellikle öksürük ve gece terlemesi uzun sürüyorsa sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini söyledi. Erken tanı hem hastanın iyileşmesi hem de bulaşmanın engellenmesi için kritik önemdedir.
Bulaşma yolları ve korunma önlemleri
Yıldız, veremin hava yolu ile bulaştığını; akciğer tüberkülozu olan kişinin öksürdüğünde, konuştuğunda veya hapşırdığında havaya saçılan damlacıkların solunması ile bulaşma meydana gelebileceğini açıkladı. Bulaş riskini azaltmak için önerileri şunlar: aktif tüberküloz hastalarının tedavinin ilk döneminde maske takması, yaşam alanlarının sık sık havalandırılması, kalabalık ve kapalı ortamlardan kaçınılması, hastaların tedaviyi düzenli sürdürmesi ve öksürürken ağız-burun kapatma (mendil ya da dirsek içi) uygulamaları.
Tedavi süresi ve yarım bırakmanın sonuçları
Veremin tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Yıldız, tedavinin genellikle en az 6 ay süreyle verilen birden fazla ilacın birlikte kullanılmasıyla yapıldığını, ilaçların ücretsiz olduğunu ve hastaların düzenli takip edildiğini belirtti. Tedaviye başlanıldıktan kısa süre sonra bulaştırıcılığın büyük ölçüde azaldığını; ancak bakterinin tamamen yok olması zaman aldığı için ilaçların kesintisiz ve düzenli kullanılmasının son derece önemli olduğunu ifade etti. Tedavinin yarım bırakılmasının; hastalığın tekrarlamasına, daha ağır ve uzun süren seyir ile ilaç direncine yol açabileceğini, bu durumda tedavinin daha zor, uzun ve pahalı olacağını ve toplumda bulaşma riskinin artacağını kaydetti.
Yanlış inanışlar ve BCG aşısı
Yıldız, BCG aşısının özellikle çocuklarda menenjit ve yaygın tüberküloz gibi ağır formlara karşı koruyucu olduğunu ve Türkiye'de uzun yıllardır rutin olarak uygulandığını belirtti. Aşının erişkinlerde akciğer tüberkülozunu tamamen engellemese de hastalığın ağır seyretmesini azalttığını söyledi. Veremle ilgili yaygın yanlış bilgilerden örnekler vererek; veremin yalnızca kötü beslenenlerde görülmediğini, bağışıklık sistemini zayıflatan her durumun riski artırdığını ve herkesin bu hastalığa yakalanabileceğini vurguladı. Ayrıca veremin bulaşıcı olmadığı yönündeki yanlış algının gerçeği yansıtmadığını belirtti.
Çağrı: Erken başvuru hayat kurtarır
Verem Eğitim ve Propaganda Haftası'nın amacının toplumun tüberküloz konusunda bilinçlendirilmesi, erken tanı ve tedavinin öneminin vurgulanması olduğunu söyleyen Yıldız, halkı uzun süren öksürüğü ihmal etmemeye çağırdı. Erken başvuru hayat kurtarır, bulaşmayı önler. Son olarak, "Tüberküloz tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlarınızı düzenli kullanın, yarım bırakmayın. Sağlıklı yaşam, temiz hava ve düzenli kontroller çok önemlidir. Ve en önemlisi: Veremden korkmayalım, geç kalmaktan korkalım" sözleriyle açıklamasını tamamladı.
DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI ANABİLİM DALI BAŞKANI PROF. DR. PINAR YILDIZ, DÜNYADA EN FAZLA ÖLÜME YOL AÇAN İLK 10 ENFEKSİYON HASTALIĞINDAN BİRİ OLDUĞUNU SÖYLEDİ.
