Prof. Dr. Oytun Erbaş uyarıyor: Keneler artan bir sağlık tehdidi
Prof. Dr. Oytun Erbaş, kenelerin insan ve hayvan sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğunu belirterek, özellikle yaz aylarında kene vakalarının artacağına dikkat çekti. Erbaş, kenelerin Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi, Lyme hastalığı ve Q ateşi gibi önemli hastalıkların taşıyıcısı olabildiğini vurguladı.
Kenelerin yaygınlığı ve taşıdığı riskler
Erbaş, dünyada bin adet kene cinsi bulunduğunu, Türkiye'de ise 47 kene cinsi kaydedildiğini söyledi. Kenelerin tavuk, koyun, kirpi ve insan gibi birçok canlıdan kan emdiğini, bazı türlerin virüs ve bakterileri taşıdığı, bazı türlerinse taşımadığı bilgisini paylaştı. Ayrıca kenelerin enfeksiyon yaymasının en büyük sorunlardan biri olduğunu; hızlı damar sertliği gelişimine ve bazı durumlarda ete karşı alerji oluşumuna zemin hazırlayabildiğini belirtti.
Doğal mücadele: Kanatlı hayvanların rolü
İlaçlamanın gerektiği durumlar olduğunu kabul eden Prof. Dr. Erbaş, bununla birlikte doğal çözümlerin önemine dikkat çekti. Erbaş, tavuk, sülün ve kaz gibi kanatlıların kenelerin doğal düşmanları olduğunu ve park ile bahçelere bu hayvanların bırakılmasının kene popülasyonunu azaltabileceğini söyledi. Erbaş, sülünün en iyi çözüm olacağını ifade ederek, çok yoğun ilaçlamanın insanlara zarar verebileceğini vurguladı.
Mevsimsel artış ve bölgesel riskler
Kenelerin en aktif olduğu dönem olarak Nisan–Ekim aralığını işaret eden Erbaş, özellikle Temmuz ve Ağustos aylarında sıcaklık artışıyla birlikte kene yoğunluğunun artacağını belirtti. Kenelerin şu anda yumurtlama döneminde olduğu ve küresel ısınmanın bu sorunu daha da şiddetlendirebileceği uyarısı yapıldı. Bölgesel olarak Çorum, Tokat, Sivas ve Erzurum gibi illerde görülen Kırım-Kongo örneklerinin İstanbul'a taşınma ihtimaline karşı duyarlı olunması gerektiği ifade edildi.
Kişisel korunma ve pratik öneriler
Prof. Dr. Erbaş'ın önerileri arasında şu başlıklar öne çıktı:
• Piknik ve açık alanlarda korunma: Uzun çorap ve kapalı ayakkabı giyilmesi, dönüşte kulak arkası, koltukaltı ve kasık gibi kene yuvalanmasına elverişli bölgelerin kontrol edilmesi.
• Kene kovucu ürünler: Pikniğe çıkmadan önce permetrin içeren kremlerin kullanılabileceği ve piyasada kene kovucu kremlerin bulunduğu hatırlatıldı.
• İlaçlama ve doğal dengenin önemi: İlaçlamanın gerektiği hallerde yapılması gerektiğini söyleyen Erbaş, aynı zamanda doğaya ait çözümlerin korunmasının önemine vurgu yaptı: her zaman doğaya ait çözümler, doğal olmalıdır.
Sonuç
Prof. Dr. Oytun Erbaş, kenelerin sadece bugünün değil yarının da sorunu olmaya devam edeceğini belirterek vatandaşları hem bireysel korunma hem de kent ve kırsal alanlarda entegre çözüm yaklaşımlarını benimsemeye çağırdı. Sülün ve diğer kanatlıların kullanımı, kontrollü ilaçlama ve kişisel korunma birlikte değerlendirildiğinde kene kaynaklı risklerin azaltılabileceği vurgulandı.
PROF. DR. OYTUN ERBAŞ
