Prof. Dr. Osman Samsun: Karadeniz Hamsisinin Korunması İçin Altı Ülkenin Ortak Karar Alması Gerekiyor
Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Avlama Teknolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Osman Samsun, Karadeniz hamsisinin geleceğinin güvence altına alınması için bölgedeki tüm kıyı ülkelerinin ortak politikalar geliştirmesi gerektiğini vurguladı.
Mevcut uygulamalar ve Türkiye'nin rolü
Samsun, hamsi avcılığında geçmiş yıllara göre azalma yaşandığını, stokların yeniden güçlendirilmesi amacıyla çeşitli çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Bu çalışmaların başında kota uygulamaları ve düzenli kontrol-denetim faaliyetleri bulunduğunu söyledi. Türkiye'de uygulanan kurallar kapsamında, Türk balıkçılarının "Biz hamsiyi 9 santimetreden küçük avlamıyoruz." yaklaşımı ile daha bilinçli davranıldığını aktardı.
Samsun, Türk balıkçılarının ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen koruma ve kontrol faaliyetlerine destek verdiğini ifade etti. Türk tarafının teknolojik cihazlar kullanımı ve denetim uygulamaları bakımından gelişmiş bir yaklaşım sergilediğini söyledi.
Uluslararası işbirliği eksikliği ve etkileri
Uzman, Türkiye'nin çabalarına rağmen Karadeniz'e kıyısı olan diğer ülkelerden Bulgaristan, Romanya, Ukrayna, Moldova, Rusya ve Gürcistan'ın aynı düzeyde uygulama göstermediğini belirtti. Samsun'a göre bu farklılık, yasa ve denetim boşlukları nedeniyle bölge stoklarını olumsuz etkiliyor.
Özellikle vurgulanan sorunlardan biri, Türkiye'de avlanmayan küçük boy hamsilerin komşu ülkelere geçtiğinde "5-6 santimetre" gibi çok küçük boylarda avlanarak balık unu ve hayvan yemi üretimine gitmesi. Samsun, bu durumun kurumsal yapısı daha az gelişmiş olan ülkelerde sürdürülemez uygulamalara yol açtığını belirtti.
Çözüm: Bölgesel ortak kararlar
Samsun, tek taraflı uygulamaların sürdürülebilirlik açısından sınırlı kaldığını ifade ederek, sorunun ancak bölgesel işbirliğiyle çözülebileceğini savundu. "Peki çözüm nedir? Bu altı ülkenin ortak çözümler getirerek ortak kararlar almasıdır." sözleriyle ortak politika çağrısını yineledi.
Karadeniz'de tüm kıyı ülkelerinin katılımıyla alınacak ve uygulanacak ortak kararların, hamsi stoklarını koruyup gelecek nesillere daha bol bir kaynak bırakılmasını sağlayacağını belirtti. Sürecin diplomaside ve bilimsel çalışmalarda ilerlediğini, Karadeniz Ekonomik Topluluğu toplantılarında konunun gündeme geldiğini ve Türkiye Cumhuriyeti'nin diplomatları ile bilim insanlarının bilimsel verileri paylaştığını söyledi. Samsun, ortak karar alma çabalarının sürdüğünü kaydetti.
