Pezeşkiyan'ın iki yıllık değerlendirmesi:
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, cumhurbaşkanlığı görevinde geçen iki yılı IRNA'ya verdiği geniş röportajda değerlendirdi. Pezeşkiyan, ülkenin bugün karşı karşıya olduğu durumu devrim sonrası tarihte yaşanan en zor süreç olarak nitelendirdi ve bu dönemde en önemli gücün halkın bir arada kalma iradesi olduğunu söyledi.
halkın rolü ve birlik vurgusu:
Pezeşkiyan, ülkeyi ayakta tutan unsurun sadece sokaklara çıkan gruplar olmadığını; kalplerinde kırgınlık taşıyan, sokağa çıkmamış fakat sorun çıkarmayan yurttaşların da dayanışma ve destek gösterdiğini belirtti. Buna atfen, hükümetin görevinin inanç, görüş, cinsiyet ve etnik köken farkı gözetmeksizin herkese adalet temelinde yaklaşmak olduğunu söyledi. Mevcut yönetim sorunlarının var olduğunu kabul eden Pezeşkiyan, bu sorunların düzeltilmesi için fırsat gerektiğini ifade etti.
Halkla birlik olduğunda hiçbir gücün ülkeyi deviremeyeceğini savunan cumhurbaşkanı, sahip oldukları plan ve baskıların amacının toplumsal memnuniyetsizlikleri provoke etmek olduğunu ancak İran halkının geleceğe yönelik duruşunu koruduğunu vurguladı. Bu insanlara hizmet sözü verdiğini ve bedeninde nefes olduğu sürece halka adanmış bir tutum sürdüreceklerini belirtti.
güvenlik, saldırılar ve yaptırımlar:
Röportajda Pezeşkiyan, 28 Şubat sonrası başlayan dönemi, ABD ve İsrail kaynaklı saldırılar, bankacılık ve finans alanında uygulanan yaptırımlar ile hedef alınan bilim insanları ve komutanlar bağlamında değerlendirdi. Geçen yıl İran ile İsrail arasında yaşanan 12 günlük savaş ile Aralık 2025-Ocak 2026 dönemindeki sokak olayları ve enerji altyapısındaki kesintilere değindi. Bu zorlukların, ülkeyi ekonomik ve toplumsal açıdan zor duruma düşürmeye yönelik bilinçli bir planın parçası olduğunu savundu.
Eski Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniyenin Tahran'da düzenlenen hava saldırısında öldürülmesine ve eski dini lider Ali Hamaneye yönelik suikastın yarattığı boşluğa da değinen Pezeşkiyan, bu saldırıların mantıklı bir gerekçesi olmadığını, hedeflerin arasında çocukların ve eğitim kurumlarının da bulunduğunu belirtti. Minab'daki ilkokul saldırısı ve diğer kayıpların sorumluluğu konusunda düşmanın söylemlerinin inandırıcılığını yitirdiğini ifade etti.
Pezeşkiyan, üniversiteler, uzay merkezleri ve yapay zeka gibi alanlarda çalışan akademisyen ve uzmanların hedef alınmasının, İran'ın yetkin insan gücünü zayıflatma amacını taşıdığını; düşmanın bununla sorun yaşadığını söyledi.
liyakat, dönüşler ve kamuoyuna yansımalar:
Hükümet yönetiminde atamalarda liyakatin esas alınması gerektiğini vurgulayan Pezeşkiyan, görevlerin yakınlık değil, yetenek ve performansa göre verilmesinin toplumda grup ayrımları fikrini ortadan kaldıracağını söyledi. Ekonomi, sanayi, tarım, sanat ve yönetim gibi alanlarda işi yapabilme kapasitesinin belirleyici olması gerektiğini ifade etti.
Savaş döneminde yurt dışında bulunan İran vatandaşlarının geri dönüşüne ilişkin olarak cumhurbaşkanı, Dışişleri Bakanlığı ve güvenlik kurumlarına hiçbir İranlıya ülkeye dönüşte engel çıkarılmaması talimatı verdiğini bildirdi. Giriş yapan kişilerin gözaltına alınmaması ve geri dönüşlerinin önlenmemesi gerektiğini vurguladı; bu konunun takip edildiğini fakat eski dini liderden henüz dönüşle ilgili bir mektup alınmadığını söyledi.
Pezeşkiyan, sokak olaylarının yönetimindeki eksikliklere ilişkin pişmanlığını dile getirerek olayların bu noktaya gelmesine izin verilmemesi gerektiğini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump'ın bazı göstericiler hakkında yaptığı açıklamalara dikkat çekti ve dış destekle şiddet eylemlerinin karmaşaya yol açtığını söyledi.
Hükümet ayrıca ölenlerle ilgili doğru bilgiyi ortaya koyma çabası içinde oldu. Pezeşkiyan, yurt dışından yapılan bazı iddiaların gerçeği çarpıttığını, gerçek rakamların üzerine abartılar getirilerek kamuoyunun yanlış yönlendirildiğini; yaklaşık 3 binlik bir sayının 30 veya 40 bine çıkarılarak dezenformasyon yapıldığını ileri sürdü.
Sonuç olarak Pezeşkiyan, yeni dini lider Mücteba Hamaneyin seçilmesinin ülkeye güç verdiğini ancak liderle doğrudan iletişimin şu anda zor olduğunu söyledi. Yönetimin amacı olarak halkın birliğini korumak, ülkeyi çökertmeye yönelik dış planlara karşı dayanıklılığı sürdürmek ve kamu yönetiminde liyakat ilkesini egemen kılmak ön plana çıktı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, cumhurbaşkanı olarak görev yaptığı son 2 yıla ilişkin değerlendirmesinde, "Bugüne kadar ayakta kaldıysak, bu bizi bir arada tutan asil İran halkı sayesinde oldu. Her halükarda bugün karşı karşıya olduğumuz durum, devrim sonrası tarihte yaşadığımız en zor süreçtir" dedi.
