Paris zirvesinin öncelikleri
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve Ürdün Kralı II. Abdullah Paris'te düzenlenen toplantıda, Lübnan ordusu ve İç Güvenlik Güçleri için uluslararası desteğin artırılması, İsrail'in kademeli çekilmesi ve Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü'nün (UNIFIL) çekilme sürecine hazırlık konularını ele aldı. Toplantıya Türkiye'nin de aralarında bulunduğu çok sayıda ülkenin askeri yetkilileri ve uzmanları ile Avrupa Birliği (AB) ve Birleşmiş Milletler (BM) temsilcileri katıldı.
ordu ve güvenlik kapasitesinin güçlendirilmesi:
Görüşmelerin merkezinde Lübnan ordusunun saha konuşlanmasının "açık, güvenilir ve gerçekçi" bir plan çerçevesinde yürütülmesi vardı. Mali destek, askeri ekipman tedariki, yedek parça temini ve personel eğitimi gibi somut ihtiyaçlar masaya yatırıldı. Kral II. Abdullah, bu sürecin ortak sorumluluk olduğunu vurgularken, toplantıda sınır kontrol kapasitesinin artırılması, drone tehdidine karşı mücadele yeteneklerinin geliştirilmesi ve Lübnan hava sahasının gözetlenmesi gibi teknik başlıklar ön plana çıktı.
Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, devlet otoritesinin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekerek "Lübnanlılar devleti seçti" ifadesini kullandı. Aoun, ülkenin korunması, egemenliği ve istikrarının askeri ve güvenlik kurumlarının sorumluluğunda olması gerektiğini belirtti ve kısa vadeli, parçalı yardımlar yerine ordunun uzun vadeli planlama yapmasına olanak tanıyacak sürdürülebilir destek çağrısı yaptı.
UNIFIL sonrası seçenekler ve riskler:
BM Güvenlik Konseyi kararları uyarınca UNIFIL'in mevcut görev süresi 31 Aralık 2026'ya kadar uzatıldı (2790 sayılı karar). Bu tarihten sonra çekilme sürecinin düzenli ve güvenli şekilde yürütülmesi planlanıyor; ancak toplantıda UNIFIL sonrası bölgede oluşabilecek güvenlik boşluğuna ilişkin ciddi endişeler dile getirildi. Aoun, çekilmenin ardından ordunun sorumluluklarının artacağına dikkat çekerken, Macron UNIFIL'in görevine son verilmesini "büyük bir hata" olarak niteledi ve uluslararası unsurların Lübnan ordusunun yerine geçmemesi gerektiğini vurguladı.
Fransa ve İtalya, UNIFIL sonrası döneme ilişkin alternatif modeller üzerinde çalışıyor. Değerlendirilen seçenekler arasında BM himayesi dışında uluslararası bir yapı, AB öncülüğünde bir misyon veya Lübnan ordusuna eğitim, ekipman, istihbarat paylaşımı ve danışmanlık sağlayacak bir mekanizma bulunuyor. BM ise 1701 sayılı kararın uygulanmasını sürdürmenin yollarını araştırıyor; bu bağlamda Mavi Hat'ın izlenmesi ve Litani Nehri güneyindeki konuşlanmanın desteklenmesi gibi mekanizmalar üzerinde duruluyor.
bölgesel diplomasi ve ekonomik etkiler:
Toplantıda İsrail'in Lübnan topraklarından kademeli çekilmesi ve bununla paralel olarak Lübnan ordusunun güneyde kontrolü devralması gerektiği vurgulandı. ABD arabuluculuğunda devam eden çerçeve anlaşma sürecinde, İsrail çekilmesi, Hizbullah'ın silahsızlandırılmasına yönelik adımlar ve Lübnan ordusunun güneye konuşlanması gibi unsurlar öngörülüyor. Macron, bu çerçevede "ABD Başkanı Donald Trump ve Amerikan yönetimiyle temas kuracağım" mesajını verdi ve sürecin hızlı ama dengeli ilerlemesi gerektiğini belirtti.
Görüşmeler ayrıca bölgesel deniz güvenliği ve enerji tedarik yollarının korunması konularını da kapsadı. Hürmüz Boğazı, Kızıldeniz ve Bab el-Mendep gibi kritik geçitlerde seyrüsefer serbestliğinin sağlanmasının önemine işaret edilirken, Macron Ortadoğu'daki gerilimin Fransa ekonomisi ve enerji fiyatları üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Paris zirvesi, UNIFIL sonrası döneme hazırlanma, Lübnan'da devlet otoritesinin güçlendirilmesi ve silahların devlet kontrolüne alınması hedeflerini uluslararası ortaklar gündemine yerleştirdi. Ancak katılımcılar, nihai misyon modelinin belirlenmesi ve sürdürülebilir kaynak taahhütlerinin sağlanması için daha fazla diplomasi ve teknik çalışma gerektiği konusunda hemfikir oldu.
FRANSA’NIN BAŞKENTİ PARİS’TE LÜBNAN ORDUSU VE İÇ GÜVENLİK GÜÇLERİ’NE YÖNELİK ULUSLARARASI DESTEĞİN ARTIRILMASI AMACIYLA "AKABE SÜRECİ" KAPSAMINDA ÜST DÜZEY ASKERİ VE TEKNİK TOPLANTI GERÇEKLEŞTİRİLDİ.
