Yeni akar türü keşfi:
Kastamonu Üniversitesi akademisyenlerinden Dr. Öğretim Üyesi Cihan Cılbırcıoğlu öncülüğünde yürütülen arazi çalışmaları sonucunda, daha önce bilimsel olarak tanımlanmamış bir akar türü tespit edilerek uluslararası literatüre kazandırıldı. Elde edilen örneklerin ayrıntılı taksonomik incelemesi, türün yeni olduğunu ortaya koydu.
Keşfin yapıldığı saha:
Örnekler, Kastamonu'nun Daday ilçesindeki tarihi Paflagonya Kaya Mezarı çevresi ile Ballıdağ ormanlarında gerçekleştirilen saha çalışmaları sırasında toplandı. Yeni tür, uluslararası zoolojik adlandırma kurallarına uygun olarak Kunstidamaeus oaphlagonicus sp. nov. adıyla kayda geçirildi. Türün ikinci bölümündeki oaphlagonicus takısı, Kastamonu'nun da içinde bulunduğu antik Paflagonya bölgesine atıfta bulunuyor ve bölgenin coğrafi kimliğini bilimsel literatürde öne çıkarıyor.
Uluslararası iş birliği ve yayın:
Keşif, Rusya Bilimler Akademisi ile ortak yürütülen çalışmaların sonucunda doğrulandı; teşhise katkıda bulunan araştırmacılardan biri Dr. Vasily Kolesnikov olarak belirtildi. Çalışmaya ilişkin bilimsel makale, akaroloji alanının hakemli dergilerinden Systematic & Applied Acarology'nin Mayıs 2026 sayısında yayımlandı.
Cihan Cılbırcıoğlu, saha ve laboratuvar çalışmalarını anlatarak Kastamonu'nun zengin doğa örtüsüne dikkat çekti. Çalışma alanının biyoçeşitlilik olduğunu belirten Cılbırcıoğlu, doğadaki canlı türlerinin tespitinin ve uluslararası literatürde kayıt altına alınmasının "milli bir değer" olduğunu vurguladı. Bu alanda "yaklaşık 12-13 yıldır" çalışmalar yürüttüğünü ifade etti.
Cılbırcıoğlu, türün bir bitki zararlısı olduğunu, kenelerle akraba küçük örümceksel canlılardan (akarlar/mayt) olduğunu ve bu gruba ait canlıların arazide yapılan örneklemeler sonucunda tespit edildiğini aktardı. Türün teşhisini kendisinin yaptığı ve yeryüzünde daha önce bulunmadığı için uluslararası kaydının yapıldığı bilgisini paylaştı. Ayrıca bu özel proje için yaklaşık "1 yıldır" arazi çalışması yürüttüklerini belirtti.
Çalışmanın yürütülmesinde uluslararası ortaklığın önemine değinen Cılbırcıoğlu, Gürcistan, Amerika ve İspanya'dan bilim insanlarıyla da iş birlikleri olduğunu, son çalışmanın ise Rusya Bilimler Akademisi ile ortak hazırlandığını, belirli örneklerin onlara gönderildiğini ve birlikte teşhis yapıldığını aktardı. Bu ortaklığın çalışmanın bilim dünyasında ilgi görmesine katkı sağladığı ifade edildi.
Yeni keşfedilen türün aynı zamanda biyolojik patent olarak uluslararası tescilinin yapıldığı belirtildi; Cılbırcıoğlu, biyoçeşitliliğin tescillenmesinin ve yerli araştırmacılar tarafından kayıt altına alınmasının ülke adına önem taşıdığını vurguladı.
Kastamonu Üniversitesi bünyesinden yapılan açıklamalarda, üniversitenin farklı disiplinlerde yürütülen bilimsel çalışmaları ve uluslararası akademik iş birliklerini desteklemeye devam ettiği kaydedildi. Rektör Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, çalışmanın Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğinin kayıt altına alınmasına ve Kastamonu'nun doğal zenginliklerinin bilimsel literatürde yer almasına katkı sunduğunu belirterek emeği geçenleri tebrik etti.
Son olarak Cılbırcıoğlu, akarlar üzerinde yürüttükleri çalışmaların sadece yeni tür tanımlamakla kalmadığını, aynı zamanda tarım alanlarında zararlı olan akarların biyolojik mücadelesiyle ilgili uygulamalı araştırmalara da yöneldiğini ifade etti ve bu alandaki çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Kastamonu'da tespit edilen yeni akar türü bilim literatürüne kazandırıldı
