forumun açılışı:
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı tarafından, ‘Fikirden Diyaloğa, İleri’ temasıyla düzenlenen ‘Türk Dünyası Diyalog Forumu’ Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve İletişim Başkanı Burhanettin Duran’ın katılımıyla gerçekleştirildi. Programın açış konuşmasını yapan İletişim Başkanı Duran, Türklerin kadim medeniyetler inşa ederek insanlık tarihinin en eski ve güçlü milletlerinden biri olduğunu vurguladı.
ortak hafızanın dijital dönüşümü:
Duran, forumun Kaşgarlı Mahmud ile Gaspıralı’nın ortak sayfada buluştuğu bir iradenin yansıması olduğunu belirterek, "Bu Forum, birbirimize olan tarihsel bağlılığımızı, 21. yüzyılın küresel iletişim düzleminde yeniden kurma girişimidir" dedi. TÜRKSOY’dan TÜRKPA’ya, Türk Yatırım Fonu’ndan Uluslararası Türk Akademisi’ne uzanan kurumların bu yolun taşıyıcıları olduğunu söyledi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinin bu sürecin merkezinde yer aldığını ifade etti.
Duran, dijital ortamdaki veriler ve anlatıların ortak hafızayı şekillendirdiğini vurguladı. Yapay zekâ modellerinin dijital verileri işleyip yeni bilgiler ürettiğine dikkat çekerek, bu nedenle bilginin kaynağının ve dilinin önemine değindi. Bu bağlamda "Kendi dilimizde ve kendi kaynaklarımızla nitelikli içerikler oluşturmak; yapay zeka modellerinin de verilerimizden beslenmesini temin etmek durumundayız." ifadelerini kullandı ve aksi halde Türk dünyasına dair anlatının başkaları tarafından yazılacağı uyarısında bulundu.
Duran ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Türk dili modeli çağrısının stratejik önemine işaret etti. "Türk Devletleri Teşkilatı çatısı altında 34 harfli Ortak Türk Alfabesi önerisinde uzlaşılmış olması"nın ortak hafızanın okunabilirliği bakımından değerli olduğunu belirtti ve kendi hikâyemizi kendi dilimizle anlatmanın yolunun ortak anlatı kapasitesini büyütmekten geçtiğini söyledi.
dezenformasyonla mücadele ve eş zamanlı cevap:
Duran, yalanın artık kolay üretildiğini, doğrulamanın ise emek istediğini hatırlattı. Bu boşluktan beslenen dezenformasyon, manipülasyon ve algı operasyonlarına karşı İletişim Başkanlığı olarak 2022’de kurulan Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin önemine değindi. Geçen yılın aralık ayında Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Dezenformasyonla Mücadele Forumu’nda benzer hassasiyetlerin paylaşıldığını aktardı.
Gözlemlerine göre Türk dünyasına yönelik dezenformasyon girişimleri bazen ortak hedefler üzerinden, bazen de her ülkenin kendi hassasiyetine göre farklı biçimlerde yürütülüyor. Bu sorunun çözümünde teyit faaliyetlerini tek bir kurumun görevi olmaktan çıkarıp ortak bir refleks hâline getirmenin kritik olduğunu vurguladı ve "Bişkek’te ortaya çıkan bir dezenformasyona, aynı akşam Bakü’de, Taşkent’te, Astana’da ve Ankara’dan hızla cevap verilebilmelidir" dedi.
Duran, forum süresince medya, iletişim ve dil oturumlarının kurumların ortak bir iletişim dili kurabileceğine dair işaretler vereceğini ve Gaspıralı oturumunun dil ile hafızanın dijital çağdaki yerine ilişkin yeni bakışlar ortaya koyacağını ifade etti. Bu iki günlük programın düzenli istişare mekanizmalarının başlangıcı olmasını dileyerek, "Bizim kuşağımızın sayfası, ortak olanın dağılmaya yüz tuttuğu bir çağda yazılmaktadır" sözleriyle ortak anlatının inşasına çağrı yaptı ve Türk dünyasının ortak yüzyılına kendi sesiyle ulaşmasının önemini vurguladı.
İletişim Başkanı Duran: "Yapay zeka modellerinin verilerimizden beslenmesini temin etmeliyiz. Aksi halde bize dair anlatı başkaları tarafından yazılacaktır"