Operasyonun kapsamı ve tespitlerin özeti
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada, yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatları yukarı yönlü etkileyerek haksız kazanç sağlandığı iddiası mercek altına alındı. Soruşturma kapsamında Hal Kayıt Sistemi, Çiftçi Kayıt Sistemi ve Vergi Denetim Kurulu raporları incelendi; yaklaşık 1250 üretici beyanına başvuruldu.
İlk aşamada riskli görülen 207 firma arasından yüksek tutarlı müstahsil makbuzlarıyla öne çıkan 15 firma seçildi; ikinci aşamada da toplam 26 firma hakkında ek tespitler yapıldı. Soruşturma sonucunda Türkiye genelinde 41 büyük dağıtıcı firma ve 41 yönetici hakkında işlem başlatıldı.
Bursa ayağındaki şüpheliler ve adresler:
Bursa bağlantılı dosyada Yıldırım, Nilüfer, İznik ve Osmangazi ilçeleri ile ilişkilendirilen beş şüphelinin isimleri soruşturma listesine girdi: Ahmet D., Sabri B., Casım A., Ayşenur A. ve İsmail S.. Bursa’da adı geçen firmaların Yıldırım Gökdere, Nilüfer, İznik ve Osmangazi adreslerinde faaliyet gösterdikleri belirtildi.
Vergi Denetim Kurulu raporundan öne çıkan bulgular:
Vergi Denetim Kurulu’nun incelemesinde, bazı firmaların gerçek dışı müstahsil makbuzları düzenlediği ve belgelerde tutarsızlıklar bulunduğu kaydedildi. En dikkat çeken tespit, 01 Ocak 2025 - 31 Mart 2026 döneminde Ahmet D. tarafından daha önce yaşamını yitirmiş 49 kişi adına toplam 87 müstahsil makbuzu düzenlendiğinin belirlenmesi oldu; söz konusu belgelerin toplam tutarı 2.524.987,35 TL olarak hesaplandı.
Raporda, bazı kişilerin ölüm tarihlerinin belge düzenlenmesinden yıllar önce olduğu, bu kişilerin adına düzenlenen belgelerin gerçek ürün teslimine dayanıp dayanmadığının ayrıca araştırıldığı ifade edildi. Ayrıca bazı kişiler düzenlenen müstahsil makbuzlarından haberdar olmadıklarını, üretim ya da satış yapmadıklarını beyan etti.
Belgeler nasıl incelendi?
Vergi Denetim Kurulu, sadece makbuzları değil; üreticilerin beyanları, arazi büyüklükleri, üretim kapasiteleri, hasat dönemleri, kantar ve nakliye belgeleri, Hal Kayıt Sistemi bildirimleri ile banka ve ödeme hareketlerini birlikte değerlendirdi. Bu kapsamlı karşılaştırmada bazı belgelerdeki ürün miktarlarının üreticilerin arazi ve makul üretim kapasitesiyle açıklanamadığı, bazı makbuzların gerçek bir ürün teslimine dayanmadığı sonucuna varıldı.
Operasyon, soruşturma süreci ve olası suçlamalar
Soruşturma kapsamında toplam 22 ilde eş zamanlı operasyon yapılarak 109 iş yeri ve ikamette arama gerçekleştirildi. Soruşturma; fiyatları etkileme, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belge sahteciliği ve suçtan kaynaklanan malvarlığını aklama suçları yönünden sürdürülüyor.
İncelemeler ve delil toplama çalışmaları devam ediyor; tespit edilen işlemlerin niteliği ve suç şüphesi doğrultusunda adli süreç ilerleyecek. Yetkililer, özellikle tedarik zincirinin yapısının gereksiz yere uzatılması yoluyla fiyat baskısı oluşturulduğuna ilişkin bulgulara dikkat çekti.
Üretici beyanları ve soru işaretleri:
İncelenen dosyada bazı üreticilerin, adlarına düzenlenen yüksek tutarlı müstahsil makbuzlarından haberdar olmadığını beyan etmesi soruşturmayı derinleştirdi. Örneğin, Y. G. adlı kişinin adına düzenlenen toplam 1.059.975 TL tutarındaki makbuzlarla ilgili olarak üretim yapmadığını, zirai faaliyeti olmadığını ve ilgili kişiyi tanımadığını söylediği rapora yansıdı. Başka örneklerde ise bazı kişilerin, kendilerinin üretmediği ürünlerin kendi adlarına kaydedildiğini ileri sürdüğü aktarıldı.
Soruşturmanın odağında, yalnızca belge sahteciliği değil aynı zamanda piyasa yapısının yapay olarak bozulması, arz-girdi ilişkilerinin yanlış beyan edilmesi ve bunun tüketici fiyatlarına yansıması bulunuyor. Yetkililer, delillerin toplanmasının ardından hukuki süreçte ilerleme kaydedileceğini belirtiyor.
YAŞ SEBZE VE MEYVE PİYASASINDA FİYATLARI YUKARI YÖNLÜ MANİPÜLE EDEREK HAKSIZ KAZANÇ SAĞLADIKLARI DEĞERLENDİRİLEN 41 BÜYÜK DAĞITICI FİRMA VE BUNLARIN YÖNETİCİLERİNE YÖNELİK DÜZENLENEN OPERASYONUN BURSA AYAĞINDA 5 ŞÜPHELİ HAKKINDA İŞLEM BAŞLATILDI.
