Anket ve bağlamı:
Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan tarafından paylaşılan araştırma, okullarda şiddet, akran zorbalığı ve suça karışan çocuklar konusundaki mevcut tabloyu ortaya koydu. Geylan, Siverek ve Kahramanmaraş'ta yaşanan ve özellikle Kahramanmaraş'ta Ayla Öğretmen ile öğrencilerin hayatını kaybettiği saldırıların toplumda derin üzüntü yarattığını belirterek, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde Milli Eğitim Bakanlığı ve ilgili kurumlara acil tedbir çağrısında bulundu. 2026-2027 eğitim-öğretim yılının "Öğretmenimi ve Okulumu Seviyorum" temasıyla başlatılması talep edildi.
Anketin temel bulguları:
Türk Eğitim-Sen'in 1 Temmuz-10 Ağustos tarihleri arasında, altı ayrı internet sitesi üzerinden gerçekleştirdiği ankete toplam 2 bin 296 öğretmen katıldı. Araştırmaya göre öğretmenlerin önemli bir kısmı akran zorbalığını yaygın bir sorun olarak değerlendiriyor.
Ankete katılanların dağılımı öne çıkan veriler şöyle:
Yüzde 49,2 görev yaptığı okulda zorbalığın kısmen yaygın olduğunu, yüzde 34,5 ise açık biçimde yaygın olduğunu belirtti. Akran zorbalığına tanıklık edenlerin oranı yüzde 65,2, kısmen tanık olduğunu söyleyenler yüzde 24,2 olup, böylece bir biçimde tanık olan öğretmenlerin oranı yüzde 89,4'e ulaşıyor.
Zorbalığa maruz kalan öğrencilerin yaşadıklarını yetişkinlerle paylaşmama eğilimi de dikkat çekti; katılımcıların yüzde 26,6'sı öğrencilerin yaşadıkları zorbalığı öğretmenlerine, okul idaresine ya da ailelerine anlatmadığını düşünüyor.
Öğretmenlerin zorbalık tespit edildiğinde en sık başvurduğu müdahaleler sırasıyla: yüzde 81,8 rehber öğretmenle görüşme sağlama, yüzde 81,7 zorbalığa uğrayan öğrenciyle görüşme, yüzde 78 zorbalığı uygulayan öğrenciyi uyarmak ve yüzde 65 aileleri bilgilendirmek şeklinde bildirildi.
Mekansal dağılımda zorbalığın en çok görüldüğü ortam yüzde 37,2 ile okul bahçesi olarak öne çıktı; bunu yüzde 19,5 ile sınıf, yüzde 16 ile sosyal medya ve yüzde 14,7 ile okul dışındaki ortamlar takip ediyor.
Rehberlik hizmetlerine ilişkin veriler de önemli: katılımcıların yüzde 53,4'ü rehberlik biriminin hem zorbalığı uygulayan hem de mağdur öğrenciler ve aileleri ile görüştüğünü ifade ederken, önleyici çalışmalar ve farkındalık eğitimleri verildiğini belirtenlerin oranı yüzde 28,3, müdahalelerin yetersiz olduğunu düşünenlerin oranı ise yüzde 16 olarak kaydedildi.
Suça karışan çocuklara ilişkin bulgular da dikkat çekici: öğretmenlerin yüzde 23,9'u görev yaptığı okulda suça karışan çocuk bulunduğunu, yüzde 44,6'sı böyle bir öğrenci olmadığını, yüzde 31,5'i ise bu konuda bilgi sahibi olmadığını belirtti.
Öneriler ve talepler:
Geylan, Milli Eğitim Bakanlığı'ndan ve ilgili kurum kuruluşlardan güvenli okul ikliminin bir an önce tesis edilmesini istedi. Öne çıkan talepler şunlar:
- 2026-2027 eğitim-öğretim yılının "Öğretmenimi ve Okulumu Seviyorum" temasıyla başlatılması.
- 12-18 yaş grubundaki ağır suçlar için uygulanan ceza sınırlarının yükseltilmesi.
- Okullarda her 100 öğrenciye en az 1 rehber öğretmen düşecek şekilde planlama yapılması ve rehberlik servislerinin personel ile çalışma şartlarının güçlendirilmesi.
Geylan ayrıca madde kullanımının ve okula kesici/delici aletle gelmenin daha seyrek görülmesine karşın ciddi riskler doğurduğunu, okul bahçesi gibi ortak kullanım alanlarında personel görünürlüğünün artırılmasının, giriş-çıkışların düzenli denetlenmesinin ve riskli alanların tespit edilmesinin faydalı olacağını vurguladı. Düzenli psikolojik destek sağlanması ve psikolojik danışman sayısının artırılması da araştırmada geniş destek bulan öneriler arasında yer aldı.
Türk Eğitim-Sen'in çalışması, öğretmen gözlemleri üzerinden okullarda şiddet ve zorbalığın boyutlarını belgeleyerek, politika ve uygulama değişiklikleri için veri sunuyor ve ilgili kurumlara somut adımlar atma çağrısı yapıyor.
Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Geylan: "Okullarda şiddet ve akran zorbalığı önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır"
