Kumaş seçimi ve sağlık uyarıları:
Yeni eğitim-öğretim dönemiyle birlikte okul kıyafeti alışverişi hareketlendi. Veliler genellikle fiyat ve dayanıklılık kriterlerini ön planda tutuyor, ancak sektör temsilcileri kumaş türünün de seçimi doğrudan etkilediğini vurguluyor. Özellikle ağır ve parlak görünen polyester kumaşlar, teri emmemesi nedeniyle çocuklarda rahatsızlık ve sağlık riskleri doğurabiliyor.
İzmit’te tekstil mağazası sahibi Ceyhun Eken, pamuklu üretime devam ettiklerini belirterek, polyester parlaklığı veya düşük fiyatının otomatik olarak kalite anlamına gelmediğini söylüyor. Eken, pamuklu ürünlerin bazen polyester kadar dayanıklı olmayabileceğini ancak sağlık açısından daha uygun olduğunu ifade ediyor.
Etiket hilesi ve tespit yöntemleri:
Eken, piyasada merdiven altı üretim yapan firmaların tamamen polyester olan ürünlere "yüzde 100 pamuk" etiketi basabildiğine dikkat çekiyor. Tüketicilerin yanıltılmasını önlemek için kontrol edilmesi gereken unsurlar arasında kumaşın gramajı, tokluğu, tuşesi ve fiyatı yer alıyor. Polyesterli ürünlerin genellikle daha sert, tuşesi daha az yumuşak ve daha ağır olduğu; pamuklu ürünlerin ise daha hafif ve kullanım açısından konforlu olduğu belirtiliyor.
Eken, tüketicilere ürünü anlamak için basit gözlemler yapmalarını öneriyor: renk canlılığı, kumaşın dokusu ve fiyat aralığı bazen doğru seçim yapmada yardımcı olabiliyor. Ayrıca, polyesterin nemi emmemesi nedeniyle terin cilt yüzeyinde kaldığını, bunun soğumaya ve özellikle hareketli okul çağındaki çocuklarda astım ve bronşit gibi solunum problemlerine zemin hazırlayabileceğini vurguladı. Koku oluşumu da polyesterin dezavantajları arasında sayıldı.
Fiyat, hizmet ve maliyet dengesi:
Ham madde ve üretim maliyetlerindeki artışlara rağmen Eken, fiyatları dengede tutmaya çalıştıklarını belirtiyor. Mağazalarında veli ve öğrencilere ücretsiz tadilat ve terzi hizmeti sunduklarını, böylece velilerin ek maliyetten kurtulduğunu aktarıyor. Eken, bir paça terzide 200-250 liraye mal olurken, mağazalarında 400 liraya satılan pantolonların paça işlemlerinin ücretsiz yapıldığını söylüyor.
Mağazanın normal fiyatlarının piyasanın yaklaşık yüzde 25 altında olduğunu, ücretsiz hizmetler de hesaba katıldığında velilerin yaklaşık yüzde 40 daha ucuza alışveriş yaptığını ifade ediyor. Nakit alışverişte peşin fiyatının yüzde 10 altına indirim uyguladıklarını ve taksit imkânı sunduklarını belirtti. Ayrıca Büyükşehir Belediyesi projesi olan 41 Kartın geçerli olduğunu hatırlattı.
Eken, reel piyasada ham madde, işçilik ve enerji maliyetlerinde yükseliş olduğunu, bunun yaklaşık yüzde 70 mertebesinde bir artışa karşılık geldiğini; kendi fiyatlarını ise geçen yıla göre ortalama yüzde 20 artırmakla yetindiklerini söyledi. Tadilat hizmetleriyle birlikte fiyatların geçen yılki seviyelere yakın veya daha düşük tutulduğunu belirtti.
Ürün fiyat aralıkları ve set maliyetleri:
İlkokul grubunda tişört fiyatlarının 350-400 lira ve pantolonların 280 liradan başladığı; ortaokul ve lise gruplarında kumaş gramajı arttıkça fiyatların yükseldiği bildirildi. Kışlık sweatshirtler genellikle 600-700 lira bandında satılıyor. Bir ilkokul öğrencisinin 3–4 parçadan oluşan forması setinin toplam maliyeti yaklaşık 1300–1800 lira, ortaokullarda 1500–2000 lira, liselerde ise 1700–2200 lira arasında değişebiliyor.
Velilere düşen görev ise ürün seçerken yalnızca görünüşe ve fiyata değil, kumaş içeriğine ve etiket bilgilerine dikkat etmek; şüpheli görülen ürünleri güvenilir satıcılardan veya yetkili üreticilerden temin etmek olarak özetlenebilir.
YENİ EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİNDE MAĞAZALARDA OKUL KIYAFETİ HAREKETLİLİĞİ YAŞANIRKEN, VELİLERİN EN ÇOK FİYAT VE DAYANIKLILIĞA BAKTIĞI ÜRÜNLERDE KUMAŞ TÜRÜ DE ÖNEMLİ BİR AYRINTI OLARAK ÖNE ÇIKIYOR.
