Obruk'ta pekmez geleneği:
Adana'nın Saimbeyli ilçesinde, bin 200 rakımlı Obruk mevkisinde bağ bozumunun ardından yıllardır süregelen pekmez mesaisi başladı. Toplanan üzümler önce yıkanıp çuvallarda eziliyor, çıkan şıra kazanlara aktarılıyor. Ailelerin hedefi, bu yıl toplanan 300 kilo üzümden yaklaşık 50-60 kilo pekmez elde etmek.
Geleneksel üretim süreci:
Üzüm suyu, modern yöntemlerden ziyade ata-anne usulüyle hazırlanıyor. Şıra, meşe külüyle temizlenip odun ateşinde saatlerce kaynatılıyor; bu işlem genellikle yaklaşık 12 saat sürüyor. Üreticiler, meşe külü kullanımının pekmeze özel bir aroma kattığını ve bu yöntemin kuşaktan kuşağa aktarılan bir uygulama olduğunu belirtiyor.
Süreç sırasında kazan başında yapılan işler; şıranın süzülmesi, kaynama sıcaklığının korunması ve ara ara köpüğün alınmasını içeriyor. Pekmezin sonunda elde edilen miktar, üzümlerin verimine göre değişse de bölgede uygulanan geleneksel teknikler kaliteyi öne çıkarıyor.
Köpük ve aile imecesi:
Pekmezin üzerinde oluşan köpük, üretimin en keyifli anlarından biri olarak tanımlanıyor. Bölge sakinleri, köpüğü dut ve asma yapraklarından yaptıkları kaşıklarla yiyor; bu ritüel hem lezzet hem de kültürel bir alışkanlık olarak sürdürülüyor. Ahmet Kaytancı da köpük yemenin yörede önemli bir gelenek olduğunu vurguluyor.
Üretimi ailece imece usulü gerçekleştirdiklerini söyleyen Naci Yıldızhan, bağın aileden kaldığını ve pekmez hazırlığının bir araya gelme, paylaşma ritüeli haline geldiğini aktarıyor. Huriye Yıldızhan ise üretimin zahmetli olduğunu, elde edilen pekmezin öncelikle ailede tüketildiğini, ihtiyaç fazlasının ise satıldığını belirterek pekmezin kilogram fiyatının bu yıl yaklaşık 500 TL olduğunu ifade etti.
Hem besleyici özelliği hem de kış aylarında sağladığı enerji nedeniyle pekmez, eskiden dağda çalışanlar ve hayvan otlatanlar için önemli bir gıda maddesiydi. Obruk'taki üretim, yalnızca gıda temini değil; aynı zamanda bölge kimliğini ve kuşaklar arası bağı canlı tutan bir kültürel pratik olarak öne çıkıyor.
Bin 200 rakımda asırlık pekmez geleneği yaşatılıyor
